سنجش تأثیر اجرای سیستم پنج اس (5S) بر بهره‌وری شركتهای تحت پوشش ایران خودرو دسته صنایع

پروژة پایانی دورة كارشناسی رشتة مهندسی صنایع چكیده امروزه بهره‌وری مفهومی بحث‌انگیز و موضوعی باب روز است كه در كتابها، مجلات و مقالات و روزنامه‌ها دائماً به چشم می‌خورد مورد استفاده آن وقتی است كه هدف، ایجاد بهبود در ارائه كالا و خدمات باشد و ساده‌ترین رابطه تعریف شده برای آن نسبت به محصول نهایی (ستاده) با وسایل به كار رفته برای تولید آن (دا

دسته بندی: صنایع

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 258

حجم فایل: 184 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

پروژة پایانی دورة كارشناسی رشتة مهندسی صنایع

چكیده:

امروزه بهره‌وری مفهومی بحث‌انگیز و موضوعی باب روز است كه در كتابها، مجلات و مقالات و روزنامه‌ها دائماً به چشم می‌خورد. مورد استفاده آن وقتی است كه هدف، ایجاد بهبود در ارائه كالا و خدمات باشد و ساده‌ترین رابطه تعریف شده برای آن نسبت به محصول نهایی (ستاده) با وسایل به كار رفته برای تولید آن (داده‌ها) است.

فن خانه تكانی صنعتی، آراستگی،‌ هفت سین صنعتی. پنج‌اس و یا پنج ت (كه با هر عنوانی نامیده شود، ماهیتاً تفاوتی نخواهند كرد.) كه از اساسی‌ترین شیوه‌های بهبود بهره‌وری است كه اخیراً در كشور ما از كارخانه‌های ژاپنی الگوبرداری شده است و ژاپنی‌ها پس از جنگ جهانی دوم آن را از فرهنگ صنعتی آمریكا اقتباس كرده‌اند. اما با فرهنگ ملی و سنتی خود ممزوج نموده و پدیده‌ای بومی از آن پدید آورده‌اند كه در تمامی صنایع‌شان به كار گرفته می‌شود.

به طور مختصر این اصول عبارتند از:

1- سوا كردن و تفكیك وسایل ضروری كار از غیرضروری‌ها (ساماندهی) 2- سرو سامان دادن و مرتب چیدن وسایل ضروری (نظم و ترتیب) 3- سپیدی و پاكیزگی محیط كار (نظافت) 4- سلامتی، بهداشت و ایمنی در محیط كار (استانداردسازی) 5- سازمان یافتگی و انضباط كاری(انضباط)

در برخی واحدهای تولیدی اصول ششم و هفتمی كه عبارتند از :

6- سخت كوشی و با تمام نیرو كار كردن و 7- سماجت در انجام كارهای خوب برای تبدیل آن به عادت. به پنج اصل سابق افزوده و به كار گرفته می‌شود.

ادعا می‌شود در سیستمهایی كه مدیریت كیفیت جامع (TQM) را اعمال نموده‌اند. اجرای فن «پنج اس» بهترین راه برای ارتقاء بهره‌وری است. اجرای این تكنیك می‌تواند مدیران را در بكارگیری فنون مدیریت نوین مانند مدیریت دیداری Visual Management، عملیات بهبود مستمر یا كایزن KAIZEN برچسب قرمز Red Tug سیستم پیشنهادات Suggestion System و سیستم هدف گذاری هوشین C&J system یاری دهد.

صنایع خودروسازی كشور امروزه بالاترین درصد نقدینگی را در قیاس با سایر صنایع به خود جذب می‌كند. لذا تولید به صرفه، بهره‌وری و سودآور بودن آن هم برای این صنعت و هم برای افتصاد كشور اهمیت بالایی دارد.

گروه صنعتی ایران خودرو به عنوان اولین سازندة اتومبیل در كشور موسسه‌ای كه در حال حاضر دو سوم از تولید اتومبیل و بازار داخل كشور آنرا به خود اختصاص داده است، از سال 1373 با استقرار گروه جدید مدیریتی، توجه خاصی به فنون امروزی مدیریت و رویكردهای ارتقاء بهره‌وری مبذول داشته است. در این راستا از سال 1375 فن 5S را در كارنجات تحت پوشش خود به اجرا درآورده كه نتایج چشمگیری هم از بكارگیری این سیستم، عاید این شركت شده است.

در گوشه و كنار صنایع ما مدیران و واحدهایی هستند كه با هدف توسعه،‌ بهبود و بهره‌وری، سیستم 5S و با دیگر رویكردهای نوین مدیریت را در كارگاه و كارخانه خود اجرا می‌كنند. اما ایران خودرو به عنوان شركتی بزرگ و موفق در بین شركتهای ایرانی، توانسته نتایج بهتر و دلگرم كننده‌تری از اجرای این سیستم كسب كند.

تصور ما از واحدهای صنعتی یك محیط روغنی ، چرب و كثیف با فضایی مملو از دوده. براده فلزات و دیگر آلودگی‌هاست. امادر كارخانه‌هایی كه به طور موفق این سیستم را اجرا كردهاند، چنین چیزی به چشم نمی‌خورد و به كارگیری اصطلاح كارخانه‌هایی كه به طور موفق این سیستم را اجرا كرده‌اند، چنین چیزی به چشم نمی‌خورد و به كارگیری اصطلاح كارخانه‌های اتاق نشیمن برای آنها دور از واقعیت نیست.

به اعتقاد من، ما ایرانیان ذاتاً مردمی پاكیزه هستیم و آنچه باید متوجه آن باشیم صنعتی كردن این مفاهیم ملی/ مذهبی و از خانه به كارخانه بردن آنهاست، تا خود را باور كنیم و دریابیم هیچكدام از این اس‌ها واقعاً مطلب جدید و بدیعی نیستند.

در استفاده از این رویكرد، آموزش و فرهنگ‌سازی اولین عامل مهم محسوب می‌شود، چون «انسان با كیفیت، محصول با كیفیت تولید می‌كند.» و در كارخانه‌هایی كه خط تولید وجود دارد هر ایستگاه یا واحد تولیدی،‌ ایستگاه قبلی است. به كارگیری سیستم 5S می‌تواند موجب بالارفتن روحیة كاركنان و علاقمندی آنها به كار، بهبود ایمنی، كاهش آلودگی محیط كار، كاهش نرخ خرابی ماشین آلات و دستگاهها، بهبود روش كنترل مدیریتی،‌ كمك مشاركت جمعی و تقویت خود كنترلی همه كاركنان و در یك كلمه افزایش بهر‌ه‌وری می‌باشد.

كلمات كلیدی مورد استفاده در این پژوهش عبارتند از:

بهره‌وری. 5S پنج اس. ساماندهی، نظم و ترتیب،‌ پاكیزه‌سازی، استاندارد سازی و انضباط

1-1 مقدمه:

در روند پرشتاب توسعة اقتصادی، توجه به بهبود در مؤسسات تولیدی و اقتصادی رو به فزونی است و هر تشكلی كه خواهان ادامة ‌حیات و حضور در عرصه‌های رقابتی باشد ناگزیر از برنامه‌ریزی برای بهبود مستمر بهره‌وری است. به تبع این امر، درك صحیح نیازها، استقرار و ایجاد سیستم‌ها و استفاده بهینه مداوم از آنها، سه گام اصلی در تحقق اولیه بهبود بهره‌برداری بهینه و استفاده صحیح از امكانات و توانایی‌های موجود است.

رسالت خطیر مدیریت به عنوان در اختیار دارندة‌ اصلی منابع، به اجرا درآوردن مراحل علمی بهبود است. در قدم اولیه آموزش مفاهیم علمی و كارشناسی متناسب با نیازها به طور یكپارچه به عنوان اصل اول و مهم این برنامه‌ریزی تلقی می‌شود و در حقیقت می‌توان آن را به عنوان حلقة مفقوده‌ای در نظر گرفت كه نقشی كلیدی ایفا می‌كند و از عمده‌ترین ابزارهای مورد نیاز برای هدایت امر بهبود بهره‌وری در مجاری صحیح است.

علی الاصول وظیفه سخت سازگار كردن شرایط مجموعه كاری با امكانات و محدودیت‌های درونی و بیرونی به عهده مدیریت است و او باید خواهان دستیابی به بهترین شكل بهره‌برداری از منابع و كنترل مصرف باشد. بنابراین فراگیری صحیح مفاهیم بهره‌وری و تكمیل سطح آن می‌تواند به توسعة بینش و دانش مدیران حال و آینده یاری رساند و با تجدید قوای ذهنی، خونی تازه در رگهای مجموعه جاری سازد. طبق بررسی‌های به عمل آمده 75 درصد راه‌حل‌ها در به كارگیری هر یك از عوامل: سرمایه، كار، مواد اولیه و فن‌آوری به مدیریت برمی‌گردد؛ چرا كه اگر به طور مدیریت برای استقرار استاندارد توجیه شده و بینش داشته باشد. 85 درصد كار انجام گرفته است. [1]

آگاهی و بینش مدیراین در سطوح مختلف به كمك آموزش فراگیر و منسجم مفاهیم بهره‌وری بطور جامع ارتقاء می‌یابد و به تبع آن، شفافیت ذهنیتها حاصل میشود. فنون جدید و طرح‌های نو، بهبود بهره‌وری، كیفیت و … نمی‌توانند بدون اطلاعات نوین تداومی مستمر داشته باشند.

2-1 بیان ضرورت تحقیق:

هر شركت برای حركت در جهت بهبود بهره‌وری و كیفیت، ناگزیر باید به اقداماتی اساسی دست زند. یكی از این اقدامام پنج اس می‌باشد، یعنی فعالتیهایی كه هدف از آنها مرتب كردن، پاكیزه ساختن و سامان دادن محل كار و ایجاد و حفظ شرایط استاندارد و انضباط لازم برای انجام بهینة كارهاست.

نام پنج‌اس از اولین حروف واژه‌های ژاپنی سازمانهای (سئی ری Sein) نظم و ترتیب (سئی تون Seiton)، پاكیزه سازی (سئی سو Seiso)، استاندارد سازی (سئی كتسو Seiketsu) و انضباط (شیتسوكه Shitsuke) گرفته شده است. به كارگیری این پنج‌اس در تمامی سطوح شركت می‌تواند نتایجی بسیار چشمگیر به همراه داشته باشد كه از آن جمله می‌توان به پیشگیری از حوادث، كاهش میزان وقفة كاری، تقویت كنترل عملی فرآیندها و ایجاد جوی سالمتر در محیط كار اشاره نمود.

نكته قابل ذكر این است كه می توان روشهایی چون سیستم پیشنهادات (SS) ،‌ داویر كنترل كیفیت (QCC ،‌ مدیریت كیفیت جامع (TQM) را از جمله روشهای ارتقا دهنده بهره‌وری به شمار آورد.[2] تجربه نشان داده است كه به منظور اجرای موفق روشهای مذكور بهتراست ابتدا روش پنج‌اس اجرا شود.

لازم به توضیح است كه به منظور اجرای صحیح روش پنج‌اس مشاركت تمام كاركنان لازم است و می‌توان گفت فعالیت پنج‌اس بین مدیران و كاركنان مشترك است.

فهرست مطالب

عنوان صفحه

فصل اول………………………………. 1

1-1- مقدمه………………………….. 2

2-1- بیان ضرورت تحقیق…………………. 3

3-1- موضوع تحقیق……………………… 5

4-1- بهره‌وری در ایران…………………. 6

5-1- لزوم توجه به بهره‌وری در ایران……… 7

6-1- سازمان بهره‌وری ملی ایران………….. 8

7-1- بهره‌وری در صنایع كشور و صنعت خودرو…. 9

8-1- شواهد پایین بودن بهره‌وری در ایران و نازل بودن اكثر عوامل مرتبط با پنج‌اس………………………………………. 10

9-1- تاریخچه پنج‌اس……………………. 11

10-1- اهمیت موضوع تحقیق………………… 12

11-1- نوع تحقیق………………………. 13

12-1- قلمرو تحقیق…………………….. 14

13-1- فرضیات تحقیق……………………. 15

14-1- تعریف متغیر مستقل و وابسته……….. 15

15-1- واژه های كلیدی مورد استفاده……… 16

فصل دوم………………………………. 17

1-2- بهره‌وری به عنوان یك نظریه جامع…….. 18

2-2- مفهوم عام بهره‌وری………………… 18

3-2- مولفه های بهره‌وری………………… 20

4-2- اهمیت موضوع……………………… 24

5-2- تاریخچه بهره‌وری…………………… 26

6-2- روشهای ارتقاء بهره‌وری…………….. 33

1-6-2- الگوی ماهواره‌ای……………… 33

2-6-2- سیستم (PRICE)…………………. 34

3-6-2- مدل وروم (Vroom)………………. 39

عنوان صفحه

7-2- شیوه های تحلیل بهره‌وری…………….. 40

8-2- فنون بهبود بهره‌وری………………… 40

1-8-2- بهبود بهره‌وری ارزش افزوده از طریق مدیریت مالی 43

2-8-2- رویكرد سینك كیفیت در بهره‌وری Sink… 44

3-8-2- چرخه بهره‌وری…………………. 46

4-8-2- روش نظام مند در بهبود بهره‌وری (Systematic) 47

5-8-2- دوایر بهبود بهره‌وری (PIC)………… 52

9-2- راهبردهای بهره‌وری…………………. 58

1-9-2- راهبرد تحول و نوآوری…………… 58

2-9-2- راهبرد بهبود………………….. 59

10-2- عوامل موثر بر بهره‌وری……………. 61

1-10-2- عوامل مطرح شده توسط سومانس (Sumanth-1989) 61

2-10-2- عوامل مطرح شده توسط پروكپنكو (Prokopenko-1987) 62

11-2- عوامل موثر بر بهره‌وری یك سازمان…… 63

12-2- اندازه گیری بهره‌وری………………. 67

1-12-2- اندازه گیری بهره‌وری كل………… 70

2-12-2- اندازه گیری بهره‌وری عامل سرمایه… 72

3-12-2- اندازه گیری بهره‌وری عامل كار…… 74

13-2- اثر نوآوری بر بهره‌وری……………. 75

14-2- فرهنگ بهره‌وری ملی و سازمانی………. 78

15-2- مشخصات حركت بهره‌وری……………… 80

16-2- مشكلات بهره‌وری…………………… 81

17-2- سیستم پنج‌اس……………………. 82

1-17-2- تحول پنج‌اس………………….. 84

2-17-2- مفهوم پنج‌اس………………… 86

3-17-2- پنج‌اس كاربردی………………. 96

4-17-2- درك درست برای درك درست پنج‌اس باید به موارد ذیل توجه شود 96

عنوان صفحه

5-17-2- تكنیكهای كاربردی در پنج‌اس……. 98

6-17-2- فعالیتهای جامع و بهم پیوسته…… 100

7-17-2- فواید اجرای پنج‌اس…………… 100

8-17-2- روش عملی اجرای پنج‌اس………… 101

9-17-2- نكات مهم و اساسی اجرای پنج‌اس…. 103

18-2- هفت سین صنعتی……………………. 104

19-2- پنج‌اس یا «پنج ت»؟………………. 111

20-2- تاریخچه بهره‌وری در ایران خودرو…….. 112

1-20-2- نحوه اجرای سیستم پنج‌اس در ایران خودرو (دستورالعمل) 115

2-20-2- سلسله مراتب………………… 118

3-20-2- ملاحظات در خط كشی محل ورود و خروج كالا و پرسنل 119

4-20-2- استفاده از دستورالعمل برچسب قرمز (Red Tag) 121

5-20-2- سیستم هدفگذاری هوشین…………. 128

6-20-2- سیستم پیشنهادات (SS)………….. 131

7-20-2- سیستم T.T.ROOM………………. 132

8-20-2- اهداف و رسالتها…………….. 133

21-2- توسعه بهره‌وری در ساپكو…………… 134

22-2- كمی راجع به شركت ایساكو…………. 140

فصل سوم………………………………. 141

1-3- مقدمه………………………….. 142

2-3- روش تحقیق پژوهش حاضر……………… 142

3-3- تعریف جامعه…………………….. 143

4-3- آشنایی با جامعه آماری……………. 144

1-4-3- تاریخچه ایران خودرو…………… 144

2-4-3- نحوه نمونه گیری و انتخاب شركتهای مورد نظر 146

5-3- حجم نمونه و روش نمونه گیری………….. 149

6-3- ابزار جمع آوری داده‌ها…………….. 150

عنوان صفحه

7-3- پرسشنامه……………………….. 150

8-3- روشهای آماری مورد استفاد جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها 152

9-3- مراحل آزمون تحلیل واریانس…………. 153

10-3- همبستگی………………………… 154

11-3- بررسی اعتبار ابزار سنجش…………. 155

12-3- روایی ابزار سنجش……………….. 155

فصل چهارم…………………………….. 157

1-4- نتایج آزمون تحلیل رگرسیون…………. 158

1-1-4- آزمون فرضیه اصلی…………….. 158

2-1-4- آزمون فرضیه های فرعی 1 تا 5…… 160

3-4- نتایج ضمنی تحقیق………………….. 161

4-4- آزمون تحلیل واریانس فریدمن………… 163

5-4- بررسی همبستگی بین اجزاء سیستم 5S و بهره‌وری 164

فصل پنجم……………………………… 165

1-5- نتایج بدست آمده…………………… 166

2-5- پیشنهادها………………………… 168

258 صفحه فایل Word

5 صفحه فهرست

3 صفحه چکیده

دانلود مقاله طراحی صنعتی و عوامل انسانی دسته صنایع

طراحی صنعتی و عوامل انسانی مرکز تحقیقات با داشتن یکی از پیشرفته ترین و مجهز ترین استودیو های طراحی صنعتی موجود، قادر است نمونه هایی با ابعاد یک به یک تهیه نماید ونیز با بهره گیری از نرم افزار کامپیوتر می تواند به هر طرحی جامع عمل بپوشاند تحلیل وارزیابی تطابق طرح مورد نظر با جنبه های انسانی واستانداردهای مربوط به آن از جمله فعالیت هایی است که در

دسته بندی: صنایع

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 55

حجم فایل: 3.982 مگا بایت

قسمتی از محتوای فایل:

طراحی صنعتی و عوامل انسانی:

مرکز تحقیقات با داشتن یکی از پیشرفته ترین و مجهز ترین استودیو های طراحی صنعتی موجود، قادر است نمونه هایی با ابعاد یک به یک تهیه نماید ونیز با بهره گیری از نرم افزار کامپیوتر می تواند به هر طرحی جامع عمل بپوشاند. تحلیل وارزیابی تطابق طرح مورد نظر با جنبه های انسانی واستانداردهای مربوط به آن از جمله فعالیت هایی است که در این مرحله انجام می پذیردودر نهایت طرح مورد نظر بایستی با استفاده از نرم افزارهلی دقیق مهندسی که دقت و منظور طراح را یکجا تامین نماید به مدل سه بعدی تبدیل گردد.

طراحی مفهومی:

این قسمت از فرایند طراحی چیزی نیست به جز مجموعه ای از ارزیابی ها و تحلیل هایی که به راه حل های مهندسی همراه با در نظر گرفتن موضوعات مربوط به تولید و امنیت ودیگر پارامترهایی که برای محصول در نظر گرفته شده است، می پردازد.طراحی مفهومی می تواند به عنوان اساسی ترین بخش هر فرایند طراحی در نظر گرفته شود، زیرا پایه و اساس هر طرحی در این مرحله گذاشته می شود. مرکز تحقیقات ایران خودرو مجرب ترین افراد متخصص را در این زمینه به کارگرفته است.علاوه بر متخصصین داخلی، همکاری و همراهی با پیشرفته ترین مراکز مهندسی دنیا با هدف انتقال فن آوری از اولویت های این مرکز می باشد.بهره گیری درست از فن آوری های شبیه سازی، طراحی، تولید ومهندسی به کمک کامپیوتر باعث افزایش سرعت ودقت در فرایند طراحی گشته است.مهندسی فرایند های همزمان و کارگروهی از دیگر عوامل بسیار مفید در کاهش مشکلات طرح در مراحل بعد می باشد.پس از نهایی شدن طرح اولیه، طراح بایستی آنرا با جزئیات کامل وبا درنظرگرفتن فرآیندهای تولید، موضوعات و اهداف کیفی و دیگر اهدافی که در سر دارد قطعی نماید.مرکز تحقبقات ایران خودرو با داشتن مجهزترین و قوی ترین مجموعه نرم افزار و سخت افزار تخصصی صنایع خودروسازی در خاورمیانه قادر به پیاده سازی کامل پروژه های طراحی در سیستمهای طراحی، تولید و مهندسی به کمک کامپیوتر است.حضور سخت افزار و نرم افزار قوی در یک شبکه کامپیوتری وسیع به همراهان طراحان مجرب سبب می شود که بتوان طرح را در کوتاهترین زمان ممکن و با حداقل مشکلات فنی به اتمام رساند.شبیه سازی کامپیوتری یکی از ابزارهای قوی برای فراهم ساختن یک نمایش مجازی از چگونگی کارکرد یک طرح تحت شرایط مختلف می باشد. برای انجام این مهم مرکز تحقیقات ایران خودرو دارای پرسنل متخصص ،مجرب و آخرین فن آوریهای نرم افزاری می باشد. نرم افزارهای كامپیوتردر مواردی چون:

تحلیل ساختاری، دوام وعمرمفید، تصادفات، جریان مایعات در داخل وخارج خودرو، دینامیک سیستم تعلیق و فرمان، ارتعاشات ونیز روندهای تولید بعنوان ابزاری در دست طراحان در مرکز تحفیقات به یافتن راه حلهای بهینه به ایشان یاری می نماید.

نمونه سازی:

علاوه بر شبیه سازی در عالم مجازی و ارزیابیهای محاسباتی طرح، مدلهایی با کیفیتی شبیه به نمونه نهایی بایستی آماده شوند تا بصورت فیزیکی و قابل لمس مورد بررسی قرار گیرند.مرکز تحقیقات ایران خودرو در این زمینه هم از داشتن کاملترین و جدیدترین مجموعه تجهیزات برای نمونه سازی سریع سود می برد.در اینجا متخصصین وتکنسینهای آموزش دیده جهت تهیه نمونه هایی از قطعات فلزی و پلاستیکی خودرو فعالیت می نمایند.استفاده از فن آوریهایی نظیر برش لیزری، نمونه سازی سریع و ماشین کاری CNC از دیگر قابلیتهای مرکز تحقیقات ایران خودرو محسوب می گردد. در عین حال برخورداری ازکارگاههای مونتاژ مجهز، ساخت خودروهای نمونه برای آزمونهای مختلف را امکان پذیر ساخته است.در حین آخرین مراحل طراحی بایستی از انطباق محصول با تمامی نیازهای ابتدایی و تعاریف اولیه که از محصول داشتیم اطمینان حاصل شود. این مرکز با استفاده از تجهیزات مدرن خود قادر است بخش عمده ای از این آزمایشات را به انجام رساند. برای آزمونها وموارد تخصصی دیگر از مراکز معتبر تست در نقاط دیگر دنیا کمک گرفته میشود.برای تقویت اعتبار محصولات خود در بازارهای جهانی، مرکز نحقیقات ایران خودرو قابلیت اطمینان محصولات خود را با اخذ مدرک تأیید از مراکز استاندارد ایرانی و جهانی تأمین می نماید. این مرکز همچنین پیاده سازی مناسب و صحیح فرآیند طراحی خود را از طریق پشتیبانی و بهره گیری از سیستمهای مدیریت کیفیت تضمین می نماید.

تضمین کیفیت:

این مرکز با داشتن مدرک ISO 9001 وبهره گیری از اخرین فنون مدیریت کیفیت جهت پیاده سازی دقیق، بهنگام و مؤثر خواسته ها و برآوردن رضایت واعتماد مشتری گام بر می دارد. همچنین بعنوان مسئول تحقیقات و نوآوری در کارخانه ایران خودرو، مرکز تحقیقات همواره ملاحظات زیست محیطی را در تمامی مراحل طراحی خودرو بعنوان یک الزام برای نیل به تولید محصولات سبز در نظر قرارمی دهد.

پروژه:

در مراکز تحقیقات ایران خودرو همواره تعدادی پروژه با موضوع طراحی محصولات یا تحقیقات در زمینه های جدید وفن آوریهای نوین در صنعت خودرو در حال انجام است.این پروژه ها معمولاً بطور متوازی با دیگر واحدها در یک ساختار هم سطح و بر اساس اصول از پیش تعیین شده طراحی و توسعه محصولات تحت نظارت مدیران پروژه ها فعالیت می نماید.

سیستمهای پشتیبانی:

فرآیند طراحی خودرو بخاطر داشتن وسعت وپیچیدگی ذاتی در درون خود همواره نیازمند روشها و ابزاری است که به پیاده سازی آن در یک روال کنترل شده، سریع و دقیق با حداقل اتلاف منابع یاری می نماید.در مرکز تحقیقات ایران خودرو، آرشیو و کتابخانه فنی بعنوان منابع اطلاعاتی و ورودی-خروجی سایت، پایگاه های اطلاعاتی بعنوان بستری برای جریان مداوم اطلاعات بین گروه ها، کنترل پروژه بعنوان بازوی هدایت وکنترل اجرا کنندگان پروژه ویک شبکه عظیم کامپیوتری برای اتصال سیستمهای مکانیزه، همه و همه مسئولیت پشتیبانی را بر عهده دارند.

55 صفحه فایل Word

دانلود تحقیق برای درس اصول تعمیر و نگهداری دسته صنایع

انواع پمپ های هیدرولیكی پمپ هایی كه در هیدرولیك روغنی كاربرد دارند به 3 گروه اصلی زیر تقسیم می شوند پمپ های چرخ دنده ای پمپ های پره ای پمپ های پیستونی

دسته بندی: صنایع

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 31

حجم فایل: 17 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

انواع پمپ های هیدرولیكی

پمپ هایی كه در هیدرولیك روغنی كاربرد دارند به 3 گروه اصلی زیر تقسیم می شوند :

  • پمپ های چرخ دنده ای
  • پمپ های پره ای
  • پمپ های پیستونی

پمپ های چرخ دنده ای شامل دو چرخ دنده می باشند . این چرخ دنده ها با همدیگر جفت شده و زمانی كه یكی از آنها توسط عاملی به گردش در می آید ، دیگری را نیز می گرداند . این پمپ از نوع جابجایی مثبت بوده و میزان دبی آنها را می توان با تغییر سرعت گردش محور محرك تغییر داد . دبی یا بازدهی این پمپ ها عمدتاً به دقت و تماس مناسب سطوح دنده های درگیر (آب بندی سطوح دنده ها) بستگی دارد .

پمپ های دنده ای را می توان به انواع مختلف تقسیم كرد .

الف : پمپ های چرخ دنده ای ساده

فشار تئوریك در پمپ های چرخ دنده ای ثابت در نظر گرفته می شود . منظور از فشار تئوریك این است كه در عمل در اكثر پمپ های چرخ دنده ای امكان بروز نشت داخلی روغن و لغزش سطوح دنده ها وجود داشته كه این خود موجب كاهش فشار می گردد . بدین ترتیب بازده این قبیل پمپ ها می تواند تا 5 در صد كاهش یابد . متداول ترین این پمپ ها متشكل از یك چرخ دنده است كه مطابق شكل (1 )درون یك محفظه جاوی دریچه ورود و خروج روغن قرار می گیرند . یكی از چرخ دنده ها متصل به شافت محرك می باشد . با چرخش چرخ دنده اول در جهتی كه در شكل مشخص شده است حركت چرخ دنده دوم در خلاف جهت آن امكان پذیر می گردد . محفظه مكش به مخزن روغن متصل است . چرخش چرخ دنده ها باعث ایجاد خلاء شده و فشار منفی حاصل و نیز فشار اتمسفر بر سطح روغن در مخزن سبب جریان روغن از مخزن به بیرون می شود . عمل مكش روغن از طریق دریچه ورودی به اجراء در آمده و پس از عبور از محیط هر چرخ دنده ما بین فضای بین هر دندانه ها و پوسته مستقر می گردد . بدین ترتیب روغن با فشار از دریچه خروجی جریان پیدا می یابد .

مجدداً دنده ها در گیر شده و روغن را از خانه های چرخ دنده جابجا می كنند . دنده های در گیر مانع جریان روغن از محفظه پر فشار به طرف محفظه مكش می گردند . دنده ها قبل از خالی شدن كامل خانه ها ، راه آنها را می بندند . بدین ترتیب فشار زیادی در خانه ها ایجاد می شود كه موجب شدت و ضربان كار می گردد . فضای آزاد ما بین سر دنده ها و پوسته باید در حداقل ممكن باشد . دقت در ساخت و پرداخت صحیح دندانه موجب آب بندی مطلوب پمپ شده و از بازگشت روغن به دریچه ورودی جلوگیری می كند . چنانچه روغن حاوی ذرات خارجی باشد موجب وقوع خوردگی در چرخ دنده ها و پوسته شده و در نتیجه راندمان پمپ كاهش می یابد . عمل تصفیه روغن از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است و با به حداقل رسانیدن مقدار ذرات خارجی در مدار هیدرولیكی می توان طول عمر دستگاه هیدرولیكی را افزایش داد . پمپ های استاندارد دنده ای برای كار در فشارهای بیش از 80 bar و فشار ماكزیمم در حدود 100-120bar مورد استفاده قرار می گیرند .

نموه دیگری از پمپ های چرخ دنده ای نوع دندانه داخلی آن است . این قبیل پمپ ها تا فشار 100 bar را به سهولت تامین می كنند . فضای باز ما بین دو چرخ دنده داخلی و خارجی (حد فاصل دریچه های ورودی و خروجی) توسط زائده ای ثابت مطابق شكل آب بندی می شود تا فشار مورد نظر تامین گردد . مكش روغن از طریق دریچه ورودی به مرحله اجراء در آمده و پس از عبور از فضای بین چرخ دنده ها از دریچه خروجی جریان می یابد .

ب) پمپ های چرخ دنده ای حلزونی

در شكل (3 )نمونه ای از یك پمپ چرخ دنده مارپیچی (حلزونی) نشان داده شده است . پمپ های دنده ای مارپیچی دارای دو و یا همانگونه كه در شكل مشاده می شود حاوی سه دنده مارپیچی (حلزونی ) می باشند كه یكی از دنده ها چپ گرد و بقیه راست گرد هستند . با طراحی مناسب گام دندانه های حلزونی یكدیگر و بدنه محفظه را پوشش می دهند . دنده حلزون مركزی توسط یك محور به حركت در می آید و این حركت دورانی را به سایر دنده های حلزونی منتقل می كند . دو دنده حلزونی خارجی به همراه بدنه محفظه و دنده حلزون محرك مجموعاً محفظه ای بسته ای را تشكیل می دهند . محفظه مزبور به طور پیوسته در جهت محوری از طرف مكش به طرف دریچه پر فشار انتقال می یابد .

نتیجه این دوران ایجاد جریانی یكنواخت و بدون سر و صدا در پمپ می باشد . بدین ترتیب پمپ های دنده حلزونی در مواردی كه ایجاد حركت یكنواخت توسط سایر پمپ ها در اثر وجود ضربه تولید اشكال می نمایند بكار می روند .

ج ) پمپ های پره ای

31 صفحه فایل Word

دانلود تحقیق سیستم تأسیسات سرمایشی و گرمایشی دسته صنایع

هدف سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی برآورده‌ كردن نیازهای گرمایشی و سرمایشی كاربران یك ساختمان است سیستم‌ها عبارتند از سیستم حرارت مركزی (شامل بویلر (Boiler) ، منبع انبساط و ) سیستم سختی گیری از آب سیستم كدی اپرتور سیستم تولید آب سرد (شامل چیلر، پمپها و برج خنك كننده و )‌ سیستم تولید هوای گرم و سرد برای مصرف كننده (هو

دسته بندی: صنایع

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 26

حجم فایل: 25 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

با توجه به اینكه این پروژه در بارة كنترل تأسیسات مكانیكی و به صورت خاص كنترل تأسیسات HAC است پس لازم دانستیم كه نخست توضیحی دربارة این سیستم ها بدهیم و سپس به نحوة‌ كنترل این سیستم‌ها در فصول آینده بپردازیم.

هدف سیستم‌های سرمایشی و گرمایشی برآورده‌ كردن نیازهای گرمایشی و سرمایشی كاربران یك ساختمان است

سیستم‌ها عبارتند از:

  • سیستم حرارت مركزی (شامل: بویلر (Boiler) ، منبع انبساط و . . . . )
  • سیستم سختی گیری از آب
  • سیستم كدی اپرتور
  • سیستم تولید آب سرد (شامل چیلر، پمپها و برج خنك كننده و . . . . )‌
  • سیستم تولید هوای گرم و سرد برای مصرف كننده (هوا سازها)
  • این سیستم‌ها به تفصیل در همین فصل مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در انتهای این فصل نیز نحوة ارتباط این سیستم ها با یكدیگر توضیح داده می‌شود.

سیستم سختی‌گیری از آب

سیكل مورد استفاده در تأسیسات سرمایشی و گرمایشی یك سیكل بسته است بدین معنا كه سیالی كه در این سیستم وجود دارد، مورد مصرف قرار نمی‌گیرد بلكه فقط نقش مبادله كنندة‌گرما و سرما را بر عهده دارد سیال مورد استفاده در این سیستم آب است كه نقش تبادل كننده گرما و سرما را بر عهده دارد علت استفاده از سیكل بسته این است تا با عملیاتی كه بر روی آب انجام می‌شود میزان مواد رسوبی و اكسیژن آب را گرفته شود در نتیجه عمر دستگاه‌ها افزایش یابد.

برای رسوب گیری از دستگاهی به نام سختی‌گیر آب استفاده می‌كنند.

اغلب رسوبی كه از آب تشكیل می‌شود مادة است كه با استفاده از دستگاه سختیگیر از آب زدوده می‌شود آبی كه سختی گیری شده است فقط برای سیستم‌ها جسته مورد استفاده قرار می‌گیرد و مناسب برای مصرف در ساختمان نیست زیرا اولاً املاح آن از آب حذف شده است و ثانیاً دیگر برای مصارفی مانند شست‌و شو مناسب نیست زیرا صابون در آب سختی‌گیری شده كف نمی كند.

این دستگاه برای سختی‌گیری از مواد رزینی استفاده می‌كند بدین شكل كه آب را از فیلترهای رزینی عبور می‌دهند و آب در عبور از فیلترهای رزین سختی خود را از دست می‌دهد و همچنین نهایت از شش سیلسی با دانه‌بندی های مختلف عبور می‌دهند در عبور از شش سلیس نیز از آب جدا می‌گردد و بدین ترتیب سختی آب گرفته می‌شود.

بعد از مدتی دستگاه‌های سختی گیر به علت رسوب ‌هایی كه در روی فیلتر رزینی آن تشكیل شده است كارایی خود را دست می‌دهد و برای رسوب زدایی از آن محلول آب نمك كه با فشار به فیلتر رزینی می‌پاشند استفاده می‌كنند كه البته این كار با استفاده سیستم تزریق مواد شیمیایی صورت می‌پذیرد.

دستگاه دی ایرتور

همان‌طور كه در بخش پیشین توضیح داده شد سیكل تأسیسات یك سیكل بسته است و سیالی در آن استفاده می‌شود آب است و همچنین دستگاه‌های مورد استفاده در تأسیسات مكانیكی اغلب از آهن ساخته شده‌اند.

برای جلوگیری از رنگ‌زدگی و خوردگی دستگاه ها از آب بدون اكسیژن و گازكربنیك برای سیستم‌های تأسیسات استفاده می‌كنند بدین معنی كه توسط دستگاه‌های دی ایوتور DE-AERATOR اكسیژن و گازكربنیك محلول در آب را جدا می‌كنند و آب بدون اكسیژن و گاز كربنیك را به طرف دستگاه‌های تأسیساتی می‌فرستند.

26 صفحه فایل Word

دانلود مقاله كاربرد استخراج با سیال فوق بحرانی در صنایع غذایی دسته صنایع

استخراج با حلال یكی از قدیمی‌ترین روش‌های جداسازی بوده و بدون شك تاریخ استفاده از آن به قبل از میلاد برمی‌گردد علم استخراج با حلال در طی مدت زمان طولانی، توسعه یافته است و بیشترین پیشرفت در مورد حلالها و سیالهای مورد استفاده در فرآیندهای استخراج بوده است

دسته بندی: صنایع

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 94

حجم فایل: 68 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

استخراج با حلال یكی از قدیمی‌ترین روش‌های جداسازی بوده و بدون شك تاریخ استفاده از آن به قبل از میلاد برمی‌گردد. علم استخراج با حلال در طی مدت زمان طولانی، توسعه یافته است و بیشترین پیشرفت در مورد حلالها و سیالهای مورد استفاده در فرآیندهای استخراج بوده است. روش‌های استخراجی نظیر، سونیكیشن1، سوكسله2، استخراج با فاز جامد[1] و استخراج مایع-مایع[2] كه مدتها پیش ابداع شده‌اند امروزه نیز به همان صورت قبلی جهت تهیه نمونه بكار می‌روند. بعلاوه، روش‌های استخراج با حلالهای مایع نظیر سوكسله دارای محدودیت‌های مختلفی همچون آلودگی محیط زیست بدلیل وجود حلالهای دورریز، بازگیری ناقص نمونه‌ها، وقت گیر بودن فرآیند، مصرف زیاد حلال و… هستند. بدین‌ترتیب، محققان به فكر ابداع روش جدید استخراجی افتادند كه علاوه بر‌اینكه معایب فوق را نداشته باشد بلكه دارای مزایای چندی نیز باشند. یكی از‌این روش‌ها، استخراج با سیال فوق بحرانی3 (SFE) است كه مزیت‌های بسیاری دارد كه از مهمترین آنها می‌توانیم به كاهش زمان استخراج و عدم آلودگی محیط زیست اشاره كرد.

فصل اول

استخراج با سیال فوق بحرانی
1-1- تاریخچه

هوگارت1 و‌هانی2 در سال 1879 خواص بی نظیر سیال فوق بحرانی اتانول و تتراكلریدكربن را توضیح دادند. آنها دریافتند كه حلالیت‌هالیدهای فلزی در‌این دو سیال خیلی بالاست. در سال 1906 بوخنر3 اعلام كرد كه حلالیت مواد آلی غیرفرار در دی اكسید كربن فوق بحرانی ده برابر مقداری است كه از مطالعات فشار بخار انتظار می‌رفت. در سال 1958 زهوز4 و همكارانش استخراج لانولین از پشمهای روغنی با CO2 فوق بحرانی را گزارش كردند. نقطه شروع استفاده از سیالهای فوق بحرانی در فرآیندهای صنعتی از كار زوسل5 در انیستیتوی ماكس پلانك در مطالعه زغال سنگ آغاز شد. امروزه‌این سیالها كاربرد فراوانی در اغلب صنایع پیدا كرده‌اند. با‌این حال استفاده از SFE به عنوان یك تكنیك تجزیه‌ای تا دهه 1980 به تأخیر افتاد. در سال 1976 استال6 و شیلز7 سیستم استخراجی میكرو را به همراه كروماتوگرافی لایه نازك به كار بردند. از‌این سال به بعد SFE در حد تجزیه‌ای رشد سریعی كرد به طوری كه امروزه‌این سیستم به صورت پیوسته یا ناپیوسته با سیستم‌های كروماتوگرافی گازی، كروماتوگرافی مایع با كارایی بالا و كروماتوگرافی با سیال فوق بحرانی كاربرد وسیعی در آنالیز انواع نمونه‌ها پیدا كرده است بطوریكه در سالهای 1990-1992 بیش از یكصد مقاله در‌این زمینه ارائه شده است.

1-2- خصوصیات و مزایای یك سیال فوق بحرانی

هر ماده‌ای را كه در دما و فشاری بالاتر از دما و فشار بحرانی اش قرار گیرد، سیال فوق بحرانی گویند. شكل (1-1) نمودار فاز ساده‌ای است كه نقطه بحرانی و ناحیه فوق بحرانی را نشان می‌دهد.

یك سیال فوق بحرانی خصوصیاتی مابین خصوصیات یك گاز و مایع را داراست. آنچه باعث شده تا سیال فوق بحرانی برای استخراج مورد استفاده و توجه قرار گیرد خصوصیات فیزیكی آن است. همانطوریكه در جدول (1-1) مشاهده می‌شود چگالی سیال فوق بحرانی تقریباً هزار برابر چگالی حالت گازی می‌باشد، بهمین دلیل قدرت حل كنندگی سیال فوق بحرانی بیشتر از گازها و مشابه مایعات است. از طرفی، سیال فوق بحرانی دارای نفوذپذیری زیادتر و ویسكوزیته كمتر نسبت به حلالهای مایع است، ‌این دو عامل انتقال جرم را كنترل می‌كنند و باعث می‌شود تا SFE خیلی سریع عمل كند.

1- دما و فشار فوق بحرانی پائینی داشته باشد.

2-از نظر سلامتی برای انسان خطرناك نباشد، یعنی آتشگیر و سمی‌نباشد.

3-از نظر شیمیایی بی اثر باشد و درجه خلوص آن بالا بوده و ارزان باشد.

چرا CO2 به عنوان حلال عمومی در استخراج به روش سیال فوق بحرانی انتخاب شده است؟

بهترین حلال برای SFE در استخراج‌تركیبات طبیعی(غذاها و داروها) CO2 است زیرا یك‌تركیب خنثی، ارزان، در دسترس، بی بو، بی مزه، دوستدار طبیعت و حلال GRAS است. همچنین در ماده فرآیند SFE با CO2، حلال در ماده استخراج شده باقی نمی‌ماند زیرا كه‌این ماده در شرایط طبیعی به صورت گاز می‌باشد. علاوه بر‌این، دمای بحرانی آن است كه برای مواد حساس به حرارت شرایط‌ایده آلی را بوجود می‌آورد و به خاطر گرمای نهان پایین آن، انرژی كمی برای جداسازی آن از ماده استخراجی لازم است. نكته دیگر آنكه، انرژی مورد نیاز برای بدست آوردن حالت فوق بحرانی CO2اغلب كمتر از انرژی مورد نیاز برای تقطیر حلالهای آلی تجارتی است. در كل قابلیت استخراج‌تركیبات با CO2فوق بحرانی بستگی به وجود گروه‌های عاملی ویژه در‌این‌تركیبات، وزن ملكولی و قطبیت آنها دارد.

برای مثال هیدروكربن‌ها و دیگر‌تركیبات آلی با قطبیت نسبتاً پائین مثل استرها، اترها، آلدئیدها، لاكتون‌ها، كتون‌ها و اپوكسیدها در CO2 فوق بحرانی با فشار كمتر (100-75بار) قابل استخراج هستند در حالیكه‌تركیبات با قطبیت بالا نظیر آنهائیكه یك گروه كربوكسیلیك و سه گروه هیدروكسیل و یا بیشتر دارند به ندرت در آن محلول هستند.

برای استخراج دسته خاصی از محصولات از یك حلال كمكی كمك می‌گیرند كه موجب افزایش قطبیت CO2 فوق بحرانی می‌گردد. اتانول، اتیل استات و آب بهترین حلالهای كمكی برای استخراج‌تركیبات غذایی هستند. CO2تجارتی مورد نیاز برای فرآیند SFEرا تقریباً می‌توان از سیستم‌های محیط زیستی بدست‌آورد. بعنوان مثال می توان از محصول جانبی صنایع تخمیر یا صنعت كود حیوانی، در استخراج استفاده كرد. بنابراین، استفاده از‌این CO2میزان CO2موجود در جو را افزایش نخواهد داد.

1-3- طرح فرآیندهای سیستم استخراج با CO2 :

در شكل 1-2 و 1-3 شماتیك فرآیند استخراج CO2 فوق بحرانی نشان داده شده است كه از مراحل اصلی زیر تشكیل شده است:

1-مرحله استخراج 2-مرحله انبساط 3-مرحله مشروط سازی حلال

همچنین 4جزء دیگر عبارتند از:

1- ظرف استخراج با فشار بالا 2-شیر كاهنده (Term) فشار 3-جداكننده كاهنده (Term)فشار و 4- پمپ افزاینده فشار حلال بازیافت شده.

همچنین دیگر تجهیزات ضروری شامل: مبدلهای حرارتی، كندانسور، ظرف‌های ذخیره سازی، منبع تامین كننده حلال و خوراك می باشد. خوراك معمولاً به شكل خرد شده است كه در ظرف استخراج گذاشته می‌شود و CO2با فشار 350-100بار به داخل ظرف ظرف استخراج تزریق می‌شود. عصاره حاوی CO2از طریق یك فشار شكننده فشار به جداكننده كه حاوی فشار 120-50بار است فرستاده می‌شود با كاهش فشار، دما و عصاره ته نشین می‌گردد در حالیكه CO2فاقد عصاره به ظرف استخراج برگردانده می‌شود.

SFEبرای خوراك جامد یك فرآیند نیمه مداوم است به‌این صورت كه جریان بصورت مداوم است ولی جریان نیمه پیوسته شدن ظرف استخراج از خوراك به صورت نیمه مداوم یا بچ است برای‌ایجاد جریان نیمه پیوسته در ظرف استخراجها از چند ظرف استخراج بهره می‌گیریم كه به نوبت پر و خالی می‌شوند.

1-4 اصول و پایه فاز تعادلی و سیستم‌های بحرانی:

94 صفحه فایل Word

تحقیق نقش سیستمهای اطلاعاتی و تكنولوژی در مدیریت زنجیره‌ تامین دسته صنایع

چكیده رویكرد جدیدی كه در سالهای اخیر بر مدیریت عملیات حاكم شده، رویكرد مدیریت زنجیره تامین (SCM) است زنجیره تامین شبكه ای از تسهیلات و مراكز توزیع است كه وظایف تهیه و تدارك مواد خام، تبدیل آن به محصولات نهایی و واسطه‌ای و توزیع این محصولات نهایی به مشتریان را انجام می‌دهد امروزه شركتها نیازمندند تا یكپارچگی

دسته بندی: صنایع

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 42

حجم فایل: 54 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

نقش سیستمهای اطلاعاتی و تكنولوژی در مدیریت زنجیره‌ تامین

چكیده

رویكرد جدیدی كه در سالهای اخیر بر مدیریت عملیات حاكم شده، رویكرد مدیریت زنجیره تامین (SCM) است. زنجیره تامین شبكه ای از تسهیلات و مراكز توزیع است كه وظایف تهیه و تدارك مواد خام، تبدیل آن به محصولات نهایی و واسطه‌ای و توزیع این محصولات نهایی به مشتریان را انجام می‌دهد. امروزه شركتها نیازمندند تا یكپارچگی منظمی را در تمام فرایندهای تولیدی- از ماده خام تا مصرف كننده نهایی – ایجاد كنند. مدیریت زنجیره تامین به عنوان یك رویكرد یكپارچه برای مدیریت مناسب جریان مواد و كالا، اطلاعات و جریان پولی، توانایی پاسخگویی به این را داراست. و جایگاه اطلاعات و تكنولوژی برای موثر و كاراشدن فرآیندها در مدیریت زنجیره تامین امری بدیهی می باشد. در این مقاله سعی شده است نقش سیستمهای اطلاعاتی در مدیرت زنجیره تامین تشریح گردد.

واژه‌های كلیدی

مدیریت زنجیره‌ تامین – سیستمهای اطلاعاتی – سیستمهای اطلاعاتی بین سازمانی – تجهیزات اطلاعات و تكنولوژی

مقدمه

سرعت جهانی شدن اقتصاد و همبستگی فعالیتهای اقتصادی در دهه‌های پایانی قرن بیستم، مرزهای جغرافیایی را به سرعت بی رنگ نموده و ظهور شركتهای بین المللی شاهدی بر این مدعاست.ظهور این شركتها به همراه خود روشهای بسیار پیچیده‌ای را در جستجو و خلق بازارها، روشهای نوین مدیریت در تولید و توزیع و كلیه عملیات بازرگانی، ایجاد نموده است. عرصه رقابت چنان پیچیده شده كه شركتهای بزرگ از ملتهای متقاوت با یكدیگر ادغام شده و برای دست یابی به مزیت‌های ویژه در سطح بین‌المللی در كلیه بخشهای تولیدی و خدمات، روشهای نوین را به كار گرفته اند.

در این مسیر بكارگیری تكنولوژیهای برتر در زمینه‌های اطلاعات و ارتباطات نیز در افزایش سرعت این تحولات سهم بسیار عمده‌ای را داشته است شبكه جهانی اینترنت باعث شده كه در دوردست ترین نقاط بتوان به اطلاعات گسترده‌ای در زمینه‌های مختلف دسترسی یافته و فرضیه دهكده جهانی، پایه‌های خود را محكم كند. در چنین شرایطی به عنوان یك نتیجه گیری از تغییرات مذكور، سازمانها دریافتند باید در مدیریت شكبه همه كارخانجات و شركتهایی كه ورودی سازمان آنها را – بطور مستقیم و غیر مستقیم – تامین می كردند و همچنین شبكه شركتهای مرتبط با تحویل و خدمات بعد از فروش محصول به مشتری، درگیر شوند.

با چنین نگرشی رویكردهای «زنجیره تامین» و مدیریت زنجیره‌ تامین پا به عرصه وجود نهادند.

برطبق این نظریه زنجیره‌ تامین در یك تعریف ساده، شامل تمام فعالیتهای مورد نیاز برای ارائه یك محصول به مشتری نهایی بوده و مدیریت زنجیره‌ تامین در واقع، مدیریت این فعالیت‌ها در زنجیره تامین است.

مفاهیم مدیریت زنجیره و تحلیل آن: ] 4[

یك زنجیره تامین شامل همه تسهیلات (امكانات)، وظایف و كارها و فعالیتهایی می‌شود كه در تولید و تحول یك كالا یا خدمت از تامین كنندگان (و تامین كنندگان آنها) تا مشتریان (مشتریان آنها) درگیر هستند و شامل برنامه‌ریزی و مدیریت عرضه وتقاضا، تهیه مواد، تولید و برنامه زمانبندی محصول یا خدمت، انبار كردن، كنترل موجودی و توزیع، تحویل و خدمت به مشتری می‌شود مدیریت زنجیره‌ تامین همه این فعالیتها را طوری هماهنگ می‌كند كه مشتریان بتوانند محصولاتی با كیفیت بالا و خدمات قابل اطمینان در حداقل هزینه به دست آوردند، مدیریت زنجیره تامین می‌تواند برای شركت مزیتی رقابتی ایجاد كند. بنابراین مدیریت زنجیره تامین دارای سه مولفه كلی به صوت زیر است:

  • مدیریت اطلاعات و سیستمهای اطلاعاتی در شبكه تامین
  • مدیریت عملیات و موجودی و جریان مواد در شبكه‌ تامین (مدیریت لجستیك)
  • مدیریت روابط در داخل و بین اعضای شبكه

این سه مولفه در حقیقت سه مشخصه استراتژیك یك شبكه به شمار می رود و در صورتیكه براساس شرایط مورد نیاز شبكه طراحی نشوند و یا بعد از طراحی آنچنان كه شایسته است مورد توجه، بازبینی و كنترل قرار نگیرند كارایی كل شبكه را تحت تأثیر قرار می دهند. نكته اساسی و بسیار مهم وجود یك نظام و سیستم پویا برای تحلیل و بهبود این سه ركن شبكه است زیر شرایط محیطی می تواند بشدت متغیر بوده و همین تغییرات شدید برروی كارایی و حتی حذف یك شبكه موثر باشد. در نتیجه به مجموع سه مدیریت ذكر شده در فوق، بایستی مورد چهارمی اضافه كرد كه عبارتست از : مدیریت استراتژیك شبكه تامین

مدل JIT برای دسته بندی سری كالا برای مدیریت زنجیره‌ی تأمین افزایش پیوند بین خریدار و تهیه كننده.

خلاصه

این مقاله به ارائه‌ی مدل هماهنگی خریدار- تهیه كننده می پردازد تا تحلیلهای مكرر در اندازه های كوچك سری- كالا را در یك زنجیره‌ی عرضه‌ی تولیدی ساده نماید. مدل پیشنهادی بر مبنای هزینه‌ی مربوطه‌ی كلی یك پارچه‌ی هم خریدار و هم تهیه كننده، كمیت سفارش بهینه، تعداد تحویلها یا راه اندازیها و كمیت بارگیری در یك افق برنامه ریزی معین در سناریو نسبتاً ساده‌ی JIT كه یك خریدار و یك تهیه كننده دارد را طرح می نماید. تحت اوضاع معین شده برای یك محصول منفرد، ما نشان می دهیم كه خط مشی تحویل بهینه كه از جانب خریدار و تهیه كننده كه در یك شیوه‌ی مشاركتی قبول شده است نمی تواند از لحاظ اقتصادی برای هر دو طرف سودمند باشد. نشان داده شده است كه اندازه‌ی تحویل بهینه را می توان بصورت منحصر به فرد بدون توجه به كمیت سفارش و تعداد تحویل تعیین كرد. نتایج عددی نیز نمایش داده شده اند.

مقدمه

بخاطر اهمیت JIT كه از اوایل دهه‌ی 1980 شناسایی شده است، مطالعات متعددی راجع به اجرای JIT و تاثیر آن در شركتهای تولیدی امریكایی از ابعاد گوناگون انجام شده است. آقای وایت و همكارانش در سال 1999 به بررسی تولید كنندگان بزرگ و كوچك امریكایی پرداختند تا ببینند كدام یك دارای تفاوتها و اصلاحات بیشتری در عملكرد، در نتیجه‌ی اجرای JIT می باشند. مطالعه‌ی آنها بر مبنای مجموعه‌ی 10 عملكرد مدیریت JIT كه توسط وایت شناسایی شده بود انجام پذیرفت. 10 عملكرد عبارت بودند از: چرخه های كیفیت، كنترل كیفیت كلی، كارخانه‌ی متمركز، نگهداری كلی سود ده، زمانهای كاهش یافته‌ی راه اندازی، تكنولوژی گروهی، بار كاری یكنواخت، كارمندان چند تخصصی، Kanban و خرید JIT.

اگرچه این نتیجه حاصل شد كه JIT یك پدیده‌ی سازمانی كلی است و بیشترین منافع را از JIT در زمانی كه عملكردهای آن را در یك سیستم یكپارچه اجرا می‌كنیم می توان بدست آورد لیكن عملكرد خرید به روش JIT، توجه بیشتری را نسبت به دیگر عملكردهای ذكر شده به خود جلب كرد. همچنان كه توسط آقای وایت در سال 1999 تعریف شد، هدف خرید JIT، اصلاح و افزایش كیفیت، انعطاف پذیری، سطوح سرویس دهی از تهیه كنندگان توسط ایجاد یك هماهنگی دراز مدت بین خریداران و تهیه كننده بر مبنای اعتماد دو طرف می باشد.

در سالهای اخیر، محققان مطالعات جامعی را بر روی اندازه گذاری سری كالاهای كوچك به عنوان وسیله‌ی اجرای خرید موفقیت JIT انجام دادند كه در آن، هماهنگی خریدار- تهیه كننده بر جریانات مواد متمركز بود كه با هدف به حداقل رساندن هزینه‌های چرخه‌ی عرضه انجام می پذیرفت. اندازه گذاری كوچك سری كالا باعث اصلاح بهره وری سیستم توسط حصول سطوح پایین تر موجودی و ضایعات و هزینه‌های بازرسی كمتر بر روی قطعات ورودی و كشف زود هنگام قطعات معیوب و موارد این چنینی می باشد، هرچند كه در این روش، هزینه های تحویل بالاتر و اتلاف ناشی از تخفیف دهی را ممكن است متحمل شویم.

در كل، اجرای تحوییلهای مكرر در اندازه های كوچك كالا نیازمند آن است كه شركتها، تعداد تهیه كنندگانشان را كاهش دهند. همچنین، قدرت بالقوه‌ی رابطه‌ی بین خریدار و تهیه كننده نیز ضعیف می گردد. در اینجا تهیه كننده به عنوان قسمتی از یك تیم تلقی می شود كه مواد با كیفیت معین را در هزینه های پایین تر در اختیار ما قرار می دهد. كه قبلاً او را یك رقیب و یا فرد مخالف در نظر می گرفتند كه بصورت متسمر به دنبال پایین آوردن قیمت در كوتاه مدت می بودند. تهیه كننده و خریدار در یك شیوه‌ی مشاركتی كار می كنند تا عرضه را با تقاضای واقعی مشتری هماهنگ نمایند.

در این سناریو معقول تر خواهد بود تا كمیت سفارش و جدول تحویل را بر مبنای تابع هزینه‌ی كلی یكپارچه‌ی آنها تعیین كنیم بجای آنكه از تابع های هزینه‌ی مستقل خریدار یا تهیه كننده بصورت جداگانه استفاده كنیم.

ایده‌ی بهینه سازی الحاقی برای خریدار و تهیه كننده توسط آقای گویال در سال 1976 معرفی شد و بعدها توسط موناهان در 1984 و لال و استلین، لی و راسنبلات، بانرجی، جوجلكار و داد او اسریكانث تقویت شد. گویال و گوپتا در سال 1989 بررسی بر روی چند مدل یكپارچه را برای هماهنگی خریدار- تهیه كننده انجام دادند. گرچه این مطالعات بر روی اندازه گیری سری كالاهای الحاقی و هماهنگی خریدار- تهیه كننده متمركز بود، لیكن جریان تحویل مكرر كالا در كمیت های كوچك نیز مورد بررسی قرار گرفت. با پیش گرفتن یك مسیر متفاوت، آقای پان و لیاو، لارسون و راماشمی توانستند مدلهای بر مبنای EOQ را ارائه نمایند تا به بررسی تاثیر تحویلهای مكرر بر هزینه های مجموع بپردازند.

مجموعاّ 42 صفحه فایل Word

دانلود تحقیق بررسی و مقایسه رشد صنعت در كشورهای گوناگون دسته صنایع

صنعتی شدن محور توسعه است شاید بتوان گفت كه از انقلاب صنعتی انگلیس به بعد، صنعتی شدن عمیقترین تغییر منحصر به فرد در بافت اقتصادی و اجتماعی جوامع بوده است رژیمهای اروپای شرقی و اتحاد شوروی با عزمی راسخ در معرض این فرایند قرار گرفتند ژاپن با سرعتی اعجاب انگیز و با پیامدهایی مهم برای اقتصاد جهانی، صنعتی شده است بسیاری از كشورهای در حال توسعه با سرعتی

دسته بندی: صنایع

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 99

حجم فایل: 45 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

صنعتی شدن محور توسعه است. شاید بتوان گفت كه از انقلاب صنعتی انگلیس به بعد، صنعتی شدن عمیقترین تغییر منحصر به فرد در بافت اقتصادی و اجتماعی جوامع بوده است. رژیمهای اروپای شرقی و اتحاد شوروی با عزمی راسخ در معرض این فرایند قرار گرفتند. ژاپن با سرعتی اعجاب انگیز و با پیامدهایی مهم برای اقتصاد جهانی، صنعتی شده است. بسیاری از كشورهای در حال توسعه با سرعتی بسیار در حال صنعتی شدن اند.

اینها رخدادهای جدا افتاده نیستند. صنعتی شدن یك جامعه، پیامدهایی برای بسیاری از جوامع دیگر دارد. ما فقط باید به منشأ پوشاك، لوازم مصرفی بادوام، اجزاء قطعات اتومبیل نگاه كنیم، تا ماهیت پیچیده و پراكند ة تولید صنعتی را تشخیص دهیم. این رشد صنعت در سراسر جهان ممكن است تصورات متضاد بسیاری را ایجاد كند:

نگاهی گذار به چگونگی توزیع صنایع جهان، بی درنگ شكاف بین جهان توسعه یافته و جهان سوم را آشكار می سازد. كشورهای سرمایه داری توسعه یافتهجمعیت جهان، بوجود آورنده 64 درصد از صنایع كارخانه ای جهانند و بیش از نیمی از نرژی جهان را مصرف می كنند. جهان سوم، با نزدیك به جمعیت جهان، فقط 14 درصد از كالاهای صنعتی جهان را تولید و تنها انرژی جهان را مصرف می كند.

(بانك جهانی[1]، 1990؛ یونیوز[2]، 1990)

برخی از نویسندگان، این امر را به منزلة رابطه ای متقابلا سود بخش تلقی می كردند. كه به موجب آن، كشورهای مختلف در تولید آن كالاهایی كه در آن نستبا بهتر بودند، بكوشند.

  • v مصرف گرایی غرب
  • v نقش نیروی كار ارزان قیمت جهان سوم در تولید صادرات برای بازراهای جهان اول
  • v شهرگرایی و رشد زاغه نشینی در بسیاری از شهرهای جهان سوم
  • v اشتغال همراه با شرایط بدكار
  • v بیكاری وبیكاری پنهان
  • v دسترسی نابرابر به تكنولوژی و دانش فن آوری
  • v آلودگی محیط زیست

اما هیچكس. با هر نظری در مورد صنعتی شدن و اثرات جانبی آن، نخواهد گفت كه صنعت با مطالعات توسعه غیر مرتبط است. این تحقیق به بررسی اهمیت صنعتی شدن برای كشورهای درحال توسعه امروز می پردازد.

فصل اول

صنعتی شدن و توسعه

آیا تولید برای توسعه اهمیت دارد؟

درست همانطور كه انقلاب انگلیس و انقلابهای بعدی ‘ برای اولین بار امكان پایان دادن به فقر و كمبودهای مادی و رنج و درد آنها انسان را فراهم كرد”

(كی چینگ[3] ، 1982)، صنعتی شدن نیز اغلب مهترین وسیله توسعه جهان سوم تلقی شده است. این نظر مورد بحثهای بسیار داغی قرار گرفته است.

آیا صنعتی شدن لازم است؟

باورهای بسیار قوی درموافقت و مخالفت با ای نظر كه صنعتی شدن پیش نیاز توسعه اقتصادی است، وجود دارد. از یك طرف، صنعتی شدن در افزایش ظرفیتهای تولیدی و بهره وری نقش محوری دارد. این فرایندها به طور كلی با رشد مقیاس، تخصصی گرایی و مكانیزه شدن مرتبط می شوند. بعضی از كشورهای جهان سوم، مثل برزیل و سایر كشورهای تازه صنعتی شده شرق و جنوب شرقی آسیا، باطی چنین مسیرهای صنعتی شده اند. با این وصف ، بعضی از افراد استدلال می كنند كه این الگوی برای اكثر كشورهای جهان سوم قابل به كارگیری نیست و از آن نوع توسعه اقصادی كه تكنولوژی مقیاس كوچك را در كشاورزی و صنعت، برای ایجاد اشتغال بیشتر مورد استفاده قرار می دهد حمایت می كنند.

معیارهای برای ارزیابی صنعتی شدن:

ما برای بررسی این كه آیا صنعتی شدن خوب است یا بد، به معیارهای نیاز داریم كه بتوانیم فرآیند و آثار صنعتی شدن را ارزیابی می كنیم.

چنین معیارهایی را چگونه انتخاب می كنیم، برای مثال، انتخاب رشد اقتصادی به مثابه یك معیار، تصویر متفاوتی را ارائه می دهد.و تا انتخاب، مثلا، تأثیرات زیست محیطی. اما هیچ یك از این معیارها نه تصویر كاملی به ما ارائه می دهند و نه یك ارزیابی تماما مثبت و تماماً منفی. معیارهای بسیار دیگری مانند ایجاد ثروت، توزیع ثروت، تاثیرات متفاوت بر زنان و مردان، بسط و گسترش قابلیتهای تكنولوژیك، ایجاد اشتغال و مهارتها، تغییرات فرهنگی و تأثیرات ایجاد شده در مردم شهر و روستا، هزینه های مالی صنعتی شدن و ایجاد بدهیها نیز وجود دارند كه، اگر فقط بخواهیم چند تایی را مثال بزنیم، می توانیم مورد استفاده قرار داد.

این كه چگونه معیارها را انتخاب كنیم، تا حدودی بستگی به آن دارد كه چه چیزی را می خواهیم دریابیم. برای مثال، این كتاب نشان می دهد كه اگر از دیدگاه مسائل مبتنی بر جنسیت به صنعتی شدن نگاه كنیم، مسائل و سؤالاتی متفاوت از مسائل و سؤالات ناشی از معیارهای مشخصاً اقتصادی مطرح خواهند شد. هم چنین ، انتخاب معیار به چارچوب نظری مورد استفاده بستگی دارد.برخی از نظریه ها مسائل و موضوعات معینی را مورد تاكید قرار می دهند، در حالی كه نقش دیگر مسائل و موضوعات را كم اهمیتی تلقی می كنند.

سود و زیان صنعتی شدن

به طور كلی، این اعتقاد قوی وجود داشته كه توسعه امری آشفته، اما ضروری است؛ و نیز صنعتی شدن بخش دشواری از توسعه و اما برای تامین نیازهای اساسی مردم لازم است. این اعتقاد كه سالهای بسیار رایج بوده است، مبتنی برای این فرض است كه جهان سوم باید راه كشورهای غربی را دنبال كند. این امر به نوبه خود، به معنای صنعتی شدن به رغم همه جنبه های منفی و ناخوشنایند آن بود. به عبارت دیگر،‌اثار جانبی منفی وجود داشتند، اما اكنون در پرتو تجربیات صنعتی شدن در اواخر قرن بیستم، چه در كشورهای توسعه یافته و چه در كشورهای در حال توسعه، تردید و مورد این كه آیا این آثار جانبی واقعا ناچیزند و یا بهای بیش از حد سنگینی اند كه باید پرداخت شوند، آغاز شده است.از این رو ، این كتاب در عین این كه صنعتی شدن را به مثابه یك فرایند بررسی می كند، به كاوش در مورد پیامدهای مثبت و منفی آن نیز می پردازد.

فهرست

عنوان صفحه

مقدمه- چراباید صنعتی شدن رامورد مطالعه قراردهیم؟ 1

فصل اول: صنعتی شدن و توسعه…………. 3

– آیا تولید برای توسعه اهمیت دارد…… 3

– آیا صنعتی شدن لازم است……………. 3

  • معیارهایی برای ارزیابی صنعتی شدن……. 4
  • سود و زیان صنعتی شدن………………. 5
  • صنعتی شدن و توسعه…………………. 6
  • راههای تعیین كننده فرایند صنعتی شدن در كشورهای جهان سوم 8
  • رشد صنعت و تجارت جهانی……………. 10

فصل دوم :‌تحلیل تطبیقی از یازده اقتصاد نیمه صنعتی 12

– راهبردهای توسعه در یازده اقتصاد نیمه صنعتی ، طرح طبقه بندی……………………………… 13

– طبقه بندیهای متفاوت راهبردهای توسعه…. 13

– طرح طبقه بندی چهار گروهی………….. 16

– اولین گروه،‌كره، سنگاپور، تایوان…….. 18

– دومین گروه: آرژانتین ،‌برزیل ،‌كلمبیا و مكزیك 23

– سومین گروه :‌اسرائیل و یوگسلاوی………. 30

– چهارمین گروه : شیلی و هندوستان……… 32

– نتیجه گیری فصل دوم………………… 34

فصل سوم : بررسی رشد صنعتی ایران………. 36

– راهبرد توسعه صادرات صنعتی……………

– اشاره ای به سیاستهای بازرگانی و ارزی و صنعتی كشور پس از پیروزی انقلاب……………………….. 37

– نگاهی به وضعیت بخش صنعت كشور و رشد آن.. 39

فصل چهارم :‌بررسی رابطه توسعه صنعت با صادرات 45

– توسعه صنعت ، ضرورت اقتصادی ملی است…. 46

– برنامه توسعه صنعت و گسترش صادرات صنعتی.. 50

– روند حركت بازارهای جهانی………….. 52

– سیاستهای كلان اقتصادی در پیشبرد صنعت كارساز است 54

– منابع و مآخذ…………………….. 61

99 صفحه فایل Word

طراحی و اجرای فرایندهای تحول سازمانی در بخش دولتی دسته صنایع

بررسی ادبیات موضوع تحول اداری و الگوهای ارائه شده توسط صاحبنظران در این خصوص و همچنین تجارب عملی انجام شده در ایران نشانگر آن است كه اكثر الگوهای ارائه شده دارای رویكردی درون سازمانی بوده و معطوف به مداخله و تغییر در مؤلفه‌هایی نظیر ساختار تشكیلاتی، نیروی انسانی و روشها و سیستم‌های سازمانی می‌باشد به عبارت دیگر در ارائه مدلها و الگوهای تحول اداری

دسته بندی: صنایع

فرمت فایل: doc

تعداد صفحات: 416

حجم فایل: 797 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

مقدمه

جامعه بشری با گذر از قرن بیستم و ورود به هزاره سوم میلادی، بخش مهمی‌از تاریخ دگرگونی‌های خود را پشت سر گذاشت كه این دگرگونی‌ها پیش درآمد تغییرات بسیار شگرف و گسترده‌ای در حوزه‌های مختلف حیات بشری در قرن جدید خواهد بود.

از جمله ویژگیهای نیمه دوم قرن بیستم پدیده بین‌المللی شدن امور و همچنین توسعه همكاریهای بین‌المللی بین دولت ها و ملت‌ها بوده است كه در نتیجه تعداد سازمان‌های غیردولتی در سطوح ملی، محلی و بین‌المللی به شدت روبه افزایش گذاشت و در عرصه‌های مختلف اداره امور جوامع، نقش‌های درخور توجهی را برعهده گرفتند كه در این راستا تكوین و تعامل نظریه‌های علمی‌و تجارب عملی بشر در حوزه‌های دمكراسی و بوروكراسی نیز شرایط مذكور را تسهیل و پشتیبانی نمود.

در این جهت پژوهش حاضر تلاش دارد تا از طریق اثبات تعیین كننده سازمانها تشكلهای غیردولتی بر تحول سازمان‌های دولتی الگویی جامع برای طراحی و اجرای فرایندهای تحول سازمانی در بخش دولتی با تأكید بر ایجاد و تقویت سازمانها و تشكلهای غیردولتی ارائه نماید .

در این فصل كلیات پژوهش در قالب 9 عنوان به شرح صفحات بعد مورد بررسی قرار می‌گیرد.

فصل اول

كلیات

1- 1- تعریف مسأله

بررسی ادبیات موضوع تحول اداری و الگوهای ارائه شده توسط صاحبنظران در این خصوص و همچنین تجارب عملی انجام شده در ایران نشانگر آن است كه اكثر الگوهای ارائه شده دارای رویكردی درون سازمانی بوده و معطوف به مداخله و تغییر در مؤلفه‌هایی نظیر ساختار تشكیلاتی، نیروی انسانی و روشها و سیستم‌های سازمانی می‌باشد. به عبارت دیگر در ارائه مدلها و الگوهای تحول اداری در نظام بوروكراسی دولت، فرض نظریه پردازان براین قرارگرفته است كه با ایجاد تغییرات شكلی و ماهوی در اجزاء تشكیل دهنده یك سازمان می‌توان به تحول اساسی و دلخواه دست پیدا كرد، در حالیكه در جوامع دمكراتیك و مردم سالار امروزی كه مخاطبان و خدمت‌گیرندگان هر یك از بخش‌های بوروكراسی دولت در قالب تشكل‌ها و نهادهای غیردولتی سازمان یافته می‌باشند و می‌توانند تأثیرات شگرفی را برساختار و رفتار بوروكراسی دولت بر جای گذارند ، نمی‌توان از این عامل مهم و تأثیرگذار غافل مانده و از قدرت و انرژی تحول زایی آن استفاده نكرد و یا آن را به عنوان یك تهدید محسوب نمود، بلكه می‌توان با رویكردی برون سازمانی و از طریق ایجاد و تقویت نهادهای غیردولتی در كنار بخش دولتی و افزایش قدرت چانه‌زنی و ایجاد سازو كارهای منطقی و قانونی برای مطالبات جمعی، عملاً فرآیند تحول اداری را در دستگاهها دولتی كوتاه و واقع بنیاد نمود و هزینه‌های آن را كاهش داد.

تئوریها و الگوهایی كه تا كنون در این حوزه مطرح شده است توجه لازم را به تأثیر سازمانهای غیردولتی بر ایجاد تحول در سازمانهای دولتی نداشته است. به عنوان نمونه كیت اسنیولی و یودی‌‌سای[1] (k.snavely & u.desay 2001) در نظریه خود تحت عنوان تعاملات بین سازمانهای غیردولتی با دولتهای محلی صرفاً بر هماهنگی و اشتراك مساعی بین این دو تأكید داشته‌اند، یا رونالدبورك[2] (R.Burke 1998) در بحث كوچك سازی و تجدید ساختار سازمانها صرفاً بر عوامل مؤثر درونی اكتفا نموده است. همچنین بوكارت و پولیت[3] (Bouckaret & pollit 2000) در مدل پیشنهادی خود برای تحول مدیریت دولتی صرفاً بر تأثیر احزاب و متغییرهای كلان اقتصادی و اجتماعی تأكید نموده‌اند.

در تجارب عملی برای ایجاد انقلاب اداری در شرایط ایران و نظریه پردازی‌های صورت گرفته برای آن نیز، از این مهم غفلت شده است . به‌عنوان مثال در بخش كشاورزی علی‌رغم وجود یك بوروكراسی رسمی‌و سازمان یافته در بخش دولت با عمری در حد یك قرن و تدوین برنامه‌هایی برای ایجاد تحول در ساختار مدیریت دستگاههای مربوطه به تأثیر این عامل توجه كافی نگردیده و یا مدل سازی نشده است.

1-2- اهمیت و ضرورت تحقیق

ایدهای جدیدی تحت عنوان « نوآفرینی حكومت»[4] در حال شكل‌گیری و توسعه است كه الگوی مدیریت دولتی نوین یا «مدیریت گرایی»[5] یكی از نمودهای اصلی آن است و به نظر می‌رسد با ظهور چنین الگوهایی، اداره امور عمومی‌وارد مرحله جدیدی از حیات خود شده است.

گرایش به سمت حكومت جامعه مدار [6] (توانمندسازی به جای خدمات رسانی) باعث شده است تا دولتمردان و مدیران دولتی به جای خدمات رسانی همانند روال گذشته، شهروندان و تشكلهای محلی و سازمان‌های اجتماعی آنان را به گونه‌ای توانمندسازند تا امور مربوط به آنها توسط خود آنها ساماندهی گردیده و از ابتكارات جمعی به عنوان منبعی در جهت حل مشكلات استفاده گردد. (Denhardt 2000 PP. 197)

نحوه تعامل با تشكلهای غیردولتی به عنوان یك پدیده اجتماعی در جوامع مختلف عمدتاً تحت تأثیر میزان رشد و توسعه جامعه مدنی و استفرار مردم سالاری در این جوامع و تحولات حاصل در مدیریت دولتی حاكم بر آنها بوده است. گسترش جامعه مدنی و استقرار مردم سالاری در جوامع معمولاً منجر به توسعه حیطه عمومی‌و رشد و گسترش نهادهای مدنی و تشكل‌های غیردولتی شده و دولتها را ملزم به پذیرش حقوق شهروندی می‌نماید. از طرف دیگر تحولات حاصله در نظریه دولت موجب گردیده تا نظامهای مدیریت دولتی نیز به تبع آن دگرگون شده و ارزشها و ساختارهای جدیدی را پذیرا شوند. تحولات مذكور در جوامع غربی منجر به كنار زدن دولتهای رفاه و رشد دیدگاه‌های جدیدی گردید كه متكی بر تجدید حیطه مداخله دولت در امور شهروندان و تأكید بر حفظ و رعایت حقوق آنها، واگذاری وظایف به بخش غیردولتی، خصوصی سازی، مقررات زدایی، پاسخگویی و نظایر آن بود و از این جهت تحولات حاصل شده در زمینه گسترش جامعه مدنی و همچنین تغییرات ایجاد شده در نظریه‌های دولت، هر دو موجب تعمیق و گسترش دامنه حضور انواع مختلف مشاركت اجتماعی در برخی جوامع گردید و زمینه مساعدی برای رشد، توسعه و گسترش تشكل‌های غیر دولتی فراهم آمد. هم‌اكنون سازمانها و تشكلهای غیردولتی در سطوح محلی، ملی و بین‌المللی حوزه مهمی‌از فعالیت‌های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را در كنار دولت و بازار (بخش خصوصی) به عنوان بخش سوم برعهده دارند به صورتی كه یكی از صاحبنظران از این پدیده جدید به عنوان «انقلاب همكاری جهانی» یاد می‌كند (Lewis 2000 P.1)

در ایران نیز پس از پیروزی انقلاب اسلامی‌نقش مهمی‌برای مشاركت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مردم در قانون اساسی در نظر گرفته شد و در فصول و مواد مختلفی از قانون مذكور بر جایگاه مردم و تشكلهای آنها بخصوص شوراها در سطوح محلی، استانی و ملی تأكید شده است. در سالهای اخیر و بویژه پس از جنگ كه تغییر و تحولات ملموسی در خصوص نحوه اداره امور عمومی‌در ایران بوجود آمده است و با تأثیر پذیری از تحولات جهانی و گردش سریع اطلاعات شاهد توجه ویژه‌ای به این موضوع بوده‌ایم و در اكثر متون قانونی ا ز جمله برنامه‌های توسعه كشور بر امر مشاركت دهی و مشاركت پذیر نمودن امور و ایجاد فضا و فرصت برای رشد و توسعه نهادهای غیردولتی به منظور برعهده گرفتن نقش‌های جدید و بیشتر تأكید گردیده است.

در ماده 182 قانون برنامه سوم ، وزارت كشور مكلف شده است كه با رعایت قوانین، نسبت به تهیه طرحهای مربوط به ایجاد و تقویت تشكلهای مردمی، سازمانهای غیردولتی و سازمانهای محلی با هدف زمینه سازی برای واگذاری اعمال تصدی دولت به آنها و تقویت نظارتهای سازمان یافته مردمی‌بر فعالیتهای دستگاه‌های دولتی اقدام نماید.

همچنین دربند 5 ماده یك، بند ب ماده 64 ، بند ب ماده 104 ، بند ج ماده 157 و بند د آن و بند 4 ماده 192 و مواد 40؛ 100 و 101 قانون برنامه سوم بر حمایت دولت از شكل‌گیری و توسعه سازمانها و تشكلهای غیردولتی و ایفای نقشهای جدی در اداره امور جامعه تأكید شده است.

مشاركت

مشاركت سنگ بنای حاكمیت خوب است كه می‌تواند بطور مستقیم یا غیر مستقیم از طریق نمایندگان و نهادهای واسطه ای تحقق یابد. در این خصوص باید توجه داشت كه استقرار دمكراسی نمایندگی در یك جامعه الزاماً به معنای این نیست كه خواستها، نیازها و انتظارات اقشار آسیب پذیر جامعه در فرآیند تصمیم گیری مورد توجه قرار خواهد گرفت. برای تحقق چنین هدفی، ابتدا شهروندان باید مشاركت را تمرین كرده تا بتدریج یك جامعه مدنی سازماندهی شده شكل گرفته و در كنار آن آزادیهای اساسی نظیر آزادی بیان و اجتماعات تضمین شود.

علاوه بر موارد فوق، انتخابات آزاد و منصفانه شرط اساسی مردم سالاری محسوب
می‌شود ولی كشورهایی كه اخیراً در حال استقرار مردم سالاری در جامعه خویش هستند در این زمینه با مسایلی نظیر ظرفیت نهادی ضعیف برای حمایت، سازماندهی و انجام انتخابات آزاد؛ احزاب سیاسی ضعیفی كه بخوبی سازماندهی نشده اند؛ وفقدان آگاهی و شناخت كافی شهروندان از فرآیند سیاسی، فرآیند انتخابات و مكانیزمهای رأی دادن مواجه هستند. (USAID 2000)

حاكمیت قانون

یكی دیگر از ویژگیهای حاكمیت خوب در یك جامعه، حاكمیت قانون در آن جامعه است. حاكمیت خوب نیازمند چارچوبهای قانونی عادلانه ای است كه به شكل بیطرفانه‌ای به اجرا درآمده و در عین حال حقوق بشرو بویژه حقوق اقلیتها را تضمین نماید. اجرای عادلانه قانون، مستلزم یك نهاد قضائی مستقل و یك پلیس بیطرف و غیر فاسد است.

حاكمیت قانون، مستلزم برخورد یكسان با كلیه افراد در هنگام وضع قانون و همچنین، انصاف، و نیز تضمین رعایت حقوق بشر هم در متن قانون و هم در مرحله عمل است. بر این اساس وجود یك نظام قانونی پیش بینی پذیر همراه با یك نظام قضایی منصف، شفاف و موثر برای حمایت از شهروندان در برابر سوءاستفاده مقامات دولتی از قانون و اقدامات غیر قانونی افراد و سازمانها، امری ضروری خواهد بود. از این نظر در بسیاری كشورها كه سنتهای دمكراتیك ثبات و قوام كافی نیافته و یا اینكه چنین سنتهایی در حال شكل گیری است، قوانین موجود منصفانه نبوده و یا به شكل عادلانه و یكسانی به كار برده نمی‌شوند؛ نهاد قضائی مستقل نبوده و همواره سازشها یا مصلحت سنجی هایی در احكام قضایی صورت می‌گیرد؛ حقوق افراد و اقلیتها واقعاً تضمین شده نیست؛ و نهادهای موجود از ظرفیت لازم برای اجرا و اعمال قوانین مصوب برخوردار نیستند، لذا نهادهای قانونی ضعیف، انجام اصلاحات دمكراتیك و توسعه پایدار را در كشورهای در حال توسعه به مخاطره می‌اندازد. بدون حاكمیت قانون یك كشور فاقد چارچوبهای قانونی و حقوقی لازم برای ایجاد توسعه جامعه مدنی

كنترلهای لازم بر قوه مجریه و مقننه؛ و بنیادهای قانونی و حقوقی مورد نیاز برای انجام انتخابات آزاد و منصفانه و اعمال فرآیندهای سیاسی خواهد بود. (USAID 2001)

شفافیت

یكی دیگر از ویژگیهای حاكمیت خوب شفافیت است. شفافیت به معنای اتخاذ تصمیمات و اجرای آنها بر مبنای قوانین و مقررات است. ضمن آنكه كسانی كه تحت تأثیر چنین تصمیماتی قرار می‌گیرند بتوانند بطور مستقیم و بدون تحمل هیچگونه هزینه‌ای به اطلاعات مربوط دسترسی پیدا كنند. این امر زمانی تحقق خواهدد یافت كه اطلاعات كافی ارائه شده و به طور ساده و قابل فهم برای همگان در اشكال و رسانه‌های مختلف منتشر گردد.

حساسیت

حاكمیت خوب، مستلزم آنست كه نهادها و سازمانهای مختلف یك جامعه بدنبال ارائه خدمات به كلیه ذینفعان در محدوده زمانی معقولی باشند. این امر زمانی تحقق می‌یابد كه نهادهای مذكور نسبت به خواستها، انتظارات و نیازهای افراد و گروههای مختلف حساس باشند و رضایت آنها مهم شمرده شده و در این راستا سیستم ها و شیوه ها، بصورت مستمر مورد بازنگری قرار گیرند.

اجماع گرایی

در هر جامعه ای بازیگران مختلف با دیدگاهها و نقطه نظرات متفاوتی وجود دارند. حاكمیت خوب مستلزم میانجی گری بین دیدگاهها و منافع مختلف موجود در سطح جامعه به منظور نیل به نوعی اجماع گسترده در خصوص ارزشهای سیاسی، بهترین خیر و مصلحت برای كل جامعه و نیز چگونگی دستیابی به آن است. علاوه بر آن حاكمیت خوب مستلزم رویكرد جامع و بلند مدت در خصوص توسعه پایدار انسانی و چگونگی دستیابی به اهداف چنین توسعه ای است و چنین چیزی تنها حاصل شناخت عمیق
زمینه های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی یك جامعه خواهد بود. به این ترتیب حاكمیت خوب مستلزم حصول اطمینان از این است كه اولویتهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بر مبنای اجماع گسترده و مفاهمه بین افراد و گروههای مختلف موجود در جامعه تعیین شده و سیاستها بر مبنای آن تدوین گردد.

كارآیی و اثر بخشی

فهرست مطالب

عنوان صفحه

مقدمه……………………………. 1

فصل اول: كلیات

تعریف مساله………………………. 3

اهمیت و ضرورت تحقیق…………………. 5

اهداف تحقیق……………………….. 10

فرضیات تحقیق………………………. 10

روش تحقیق و گردآوری اطلاعات………….. 11

جامعه و نمونه آماری………………… 12

قلمرو تحقیق……………………….. 14

تعاریف عملیاتی……………………. 15

محدودیت های تحقیق…………………… 17

نوآوری تحقیق………………………. 18

فصل بندی تحقیق…………………….. 19

فصل دوم: ادبیات علمی تحقیق

بخش اول: كلیات سازمانهای غیر دولتی NGOS

واژه سازمانهای غیردولتی NGOS………….. 22

تعاریف سازمانهای غیردولتی NGOS………… 26

محورهای فعالیت سازمانهای غیردولتی NGOS….. 29

ارتباط سازمانهای غیردولتی با سازمان ملل متحد 33

نقش های سازمانهای غیردولتی NGOS……….. 35

فرایند رشد و گسترش سازمانهای غیردولتی NGOS. 39

بخش دوم: دمكراسی

مقدمه……………………………. 44

سیر تاریخی نظریه دمكراسی…………….. 45

مبانی و اصول اساسی دمكراسی…………. 49

انواع دمكراسی و حكومتهای دمكراتیك…… 60

بخش سوم: بوروكراسی و دمكراسی

بوروكراسی………………………… 67

دمكراسی و بوروكراسی……………….. 70

بخش‌چهارم:مفهوم جامعه‌مدنی و جایگاه دولت و شهروندان دریك نظام دمكراتیك

جامعه مدنی و جایگاه دولت و شهروندان…. 76

بخش پنجم: نظریه ها و مفاهیم مشاركت

انواع مشاركت……………………… 90

اشكال مشاركت……………………… 91

شیوه های مشاركت…………………… 92

نقش سازمانهای غیردولتی در تسهیل فرایند مشاركت و مشاركت پذیری………… 95

شرایط و لوازم مورد نیاز برای شكل گیری مشاركت اجتماعی 99

بخش ششم: تحولات حاصله در نظریه دولت

تحولات حاصله در نظریه دولت…………… 104

بخش هفتم: حاكمیت خوب، (مبانی نظری و ویژگیهای آن)

حاكمیت خوب……………………….. 115

تعریف و ویژگیهای حاكمیت خوب………. 122

مفهوم حاكمیت خوب………………… 123

شاخص های حاكمیت خوب……………… 127

مشاركت……………………….. 131

حاكمیت قانون………………….. 131

شفافیت……………………….. 133

حساسیت……………………….. 133

اجماع گرایی……………………. 133

كارایی و اثربخشی……………….. 134

فراگیر بودن……………………. 134

پاسخگویی……………………… 135

بخش هشتم: تحول سازمانی

تعریف تحول سازمانی…………………. 141

دشواری ارائه مفاهیم تحول سازمانی…….. 146

پیش فرضها و اهداف تحول……………… 147

مدلهای تحول سازمانی…………………. 150

بخش نهم: اصلاحات اداری

مقدمه……………………………. 163

اصلاح اداری چیست؟………………….. 166

آیا اصلاح اداری دشوار است؟………….. 167

محیط بخش دولتی و اصلاح اداری…………… 169

عناصر محیطی سازمانهای اداری………….. 171

عوامل اقتصادی………………….. 172

عوامل فرهنگی…………………… 173

عوامل جمعیتی……………………….. 174

عوامل سیاستی………………………. 175

محورهای اصلاحات اداری……………….. 176

اندازه دولت و سازمانهای دولتی……… 176

اندازه دولت در ایران……………. 191

فساد اداری……………………….. 195

تعاریف و ماهیت فساد اداری……….. 196

اثرات فساد اداری……………….. 197

عوامل و دلایل فساد اداری…………. 200

كنترل فساد اداری………………… 204

پاسخگوئی…………………………. 210

پیدایش توجه نسبت به استانداردهای پاسخگوئی 213

افزایش مباحثات مربوط به عوامل پاسخگوئی 216

فصل سوم: معرفی قلمرو و تحقیق

بخش اول: وضعیت كلی بخش كشاورزی

ارزش افزوده……………………….

زیربخش های كشاورزی………………….

زیر بخش زراعت و باغبانی…………..

نظامهای بهره برداری دهقانی…………..

نظام بهره برداری تعاونی…………..

تعاونی های سنتی (بنه)…………….

شركتهای تعاونی تولید…………….

تعاونی های مشاع…………………

نظام بهره برداری تجاری……………….

واحدهای شخصی- شركتی غیر رسمی………..

شركتهای سهامی زراعی………………..

واحدهای كشت و صنعت…………………

زیر بخش دام و طیور و آبزیان………….

نظامهای بهره برداری دام…………..

نظام دامداری عشایری …………..

نظامهای دامداری روستایی………..

نظام دامداری صنعتی……………..

زیر بخش منابع طبیعی…………………

منابع خاك و اراضی كشور…………..

كاربری اراضی……………………

جنگل ها و مراتع…………………

شیوه های بهره برداری از مراتع………..

بهره برداری از مراتع……………..

بهره برداران عشایری…………….

بهره برداری روستایی…………….

بهره برداران نیمه كوچنده و رمه گردان

بهره برداران از جنگلها……………

آبخیزداری……………………….

زیر بخش صنایع تبدیلی، تكمیلی و روستایی..

زیر بخش توسعه روستایی و عشایری……….

تشكیلات دولتی مرتبط……………….

بخش دوم: تشكل های غیردولتی بخش كشاورزی ایران

مقدمه…………………………….

شركتهای تعاونی…………………….

شركت تعاونی كشاورزی و روستایی…….

شركت تعاونی صیادان………………

شركت تعاونی صاحبان حرفه ها و صنایع دستی

شركت تعاونی صنایع كوچك…………..

تشكل های غیرانتفاعی…………………

انجمن ها………………………..

سندیكاها و اتحادیه ها…………….

سازمانهای غیردولتی…………………

مبانی قانونی تشكلهای غیردولتی بخش كشاورزی.

انواع تشكل های غیردولتی بخش كشاورزی…….

تعاونیهای تحت نظارت سازمان مركزی تعاون روستائی

تعاونیهای زنان روستائی…………..

تعاونیهای روستائی……………….

شركتهای تعاونی كشاورزی…………..

تعاونیهای منابع طبیعی……………

تعاونیهای تحت پوشش وزارت تعاون…….

تشكل های غیردولتی عضو اتاق ایران……

سطوح تشكل های غیردولتی بخش كشاورزی……..

فصل چهارم: متدلوژی تحقیق

مقدمه…………………………….

فرایند تحقیق……………………….

مدل مفهومی تحقیق……………………

ابعاد، مولفه ها و شاخص ها…………..

جامعه و نمونه آماری…………………

روش شناسی تحقیق…………………….

روش جمع آوری اطلاعات…………………

روائی و پایایی ابزار تحقیق…………..

روشهای تجزیه و تحلیل داده ها………….

فصل پنجم: تجزیه و تحلیل یافته های تحقیق و پیشنهادات

مقدمه…………………………….

تحلیل آمار توصیفی- استنباطی سوالات…….

تحلیل آمار توصیفی- استنباطی مولفه های مربوط به تحول اداری…………

تحلیل آمار توصیفی- استنباطی مولفه های مربوط به افكار عمومی و نیازهای

شهروندی………………………..

تحلیل آمار توصیفی- استنباطی مولفه های مربوط به سازمانها و تشكل‌های

غیردولتی…………………………

تحلیل آمار توصیفی- استنباطی مولفه های مربوط به سیستم های اقتصادی،

اجتماعی و سیاسی…………………

بررسی و تحلیل مولفه های اصلی و اولویت های تاثیرگذاری آنان بر تحول

اداری………….

تحلیل و بررسی فرضیات تحقیق……………

تحلیل و بررسی فرضیه اول تحقیق………

تحلیل و بررسی فرضیه دوم تحقیق………

تحلیل و بررسی فرضیه سوم تحقیق………

تحلیل و بررسی فرضیه چهارم تحقیق…….

تحلیل و بررسی فرضیه پنجم تحقیق……..

بررسی ارتباطات مولفه های اصلی با مولفه های مربوط به تحول اداری………..

بررسی وتحلیل مدل تحقیق……………….

مدل تحقیق………………………….

الگوی فرایند تدریجی تحول‌اداری با رویكردتوسعه وتقویت سازمانهای‌غیردولتی……..

نتیجه گیری…………………………

پیشنهادات…………………………

ضمائم

الف- منابع و مأخذ………………….

ب- خروجی آزمون های آماری……………

ج- پرسشنامه……………………….

416 صفحه فایل Word

11 صفحه فهرست

پاورپوینت بررسی روغن های پایه دسته صنایع

پاورپوینت بررسی روغن های پایه در 34 اسلاید زیبا و قابل ویرایش با فرمت pptx

دسته بندی: صنایع

فرمت فایل: pptx

تعداد صفحات: 34

حجم فایل: 173 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

پاورپوینت روغن های پایه در 34 اسلاید زیبا و قابل ویرایش با فرمت pptx

روغن پایه (Base Oil)

روغنی که به عنوان یک پایه برای روانکار به حساب می آید و پس از اضافه کردن مواد افزودنی به آن، روانکار نهایی به دست می آید روغن پایه نامیده می شود. روغن پایه ها از لحاظ حجمی مهمترین جزء تشکیل دهنده روانکارها می باشند و از لحاظ وزنی به طور متوسط بیش از 95% ساختار یک روانکار را تشکیل می دهند. در برخی از روانکارها (روغن های کمپرسور و هیدرولیک) 99% روغن را روغن پایه و 1% آن را مواد افزودنی تشکیل می دهند. از طرفی، برخی دیگر از روانکارها مانند سیالات فلزکاری، گریس ها یا روغن دنده های صنعتی شامل حدوداُ 30% مواد افزودنی هستند.

روغن پایه را می توان از منابع نفتی یا غیر نفتی به دست آورد. بیشتر روغن پایه مصرفی در جهان امروزه از پالایش نفت خامبه دست می آید. از آنجا که بخش عمده ای از روغن پایه های مورد استفاده در تولید روانکارها از منابع نفتی به دست می آید، صنعت روغن پایه به عنوان قسمتی از صنایع نفت به شمار می رود.

ویژگی های روغن های پایه به دست آمده از نفت وابسته به نوع نفت خام و عملیات پالایش است. روغن های پایه نفتی اجزاء شیمیایی خود را چه مطلوب و چه نامطلوب از نفت خامی که از آن طی فرآیند پالایش به دست آمده اند، به ارث می برند. از آنجا که نفت خام حاوی ترکیبات مختلفی از قبیل هیدروکربن های پارافینیک، نفتنیک و آروماتیک و همچنین ترکیبات گوگرددار می باشد، روغن پایه ها نیز متشکل از این ترکیبات هستند. چگونگی تاثیر ویژگی های روغن پایه بر خواص و کارآِیی نهایی در شکل زیر داده شده است.

فناوری روانکاری از زمان بسیار دور پیدایش آن، بیش از سه هزار سال پیش، تا کنون دستخوش مراحل تکامل زیادی بوده است. هرچه این فناوری تکامل بیشتری می یابد، تاثیر کیفیت روغن پایه ها بر کیفیت و کارآیی روانکار نهایی بیشتر می شود. با گذشت زمان و پیشرفت صنایع روانکاری، صنعت روغن پایه ها از سایر صنایع تولید محصولات عمده ی نفتی جدا شده است.

نفت خام و اجزاء آن

به نفتی که مستقیما از چاه استخراج می شود، نفت خام می گویند. نفت خام مخلوطی از ترکیبات مختلف است. نفت خام از باقیمانده جانوران ریز آبزی و گیاهان که همواره با گا در اعماق دریا ته نشین شده اند، تحت فشار و درجه حرارت به وجود آمده است.

بعضی از اجزاء موجود در نفت خام خواص مطلوب در روانکاری دارند، در حالی که بقیه خواص نامطلوب دارند. این اجزاء به طور کلی به دو دسته هیدروکربنی ها و غیر هیدروکربنی ها تقسیم می شوند.

پاورپوینت بررسی موتاسیون دسته صنایع

پاورپوینت بررسی موتاسیون در 26 اسلاید زیبا و قابل ویرایش با فرمت pptx

دسته بندی: صنایع

فرمت فایل: pptx

تعداد صفحات: 26

حجم فایل: 929 کیلو بایت

قسمتی از محتوای فایل:

پاورپوینت بررسی موتاسیون در 26 اسلاید زیبا و قابل ویرایش با فرمت pptx

موتاسیون

موتاسیون: به تغییرات ناگهانی در مواد ژنتیکی موتاسیون اطلاق می گردد.در تعبیر عمومی تر موتاسیون را تغییرات ناگهانی در ژنوتیپ موجود می دانند،بطوریکه این تغییرات را نتوان از طریق نوترکیبی ژنتیکی نوجیه نمود.

انواع موتاسیون

موتاسیون ها به 2 طریق طبقه بندی می شوند یکی را بر اساس تاثیر بر روی فنوتیپ موجود موتانت Mutant و یکی دیگر بر اساس تاثیر بر روی ماده ژنتیکی تقسیمکرداه اند.

تقسیم بندی بر اساس تاثیر برروی فنوتیپ :

– موتاسیون در سلولهای سوماتیکی Somatic cell mutation و جنسی.

-موتاسیون های ظاهری Morphological mutations –

موتاسیون های تغذیه ای Nutritional mutation

موتاسیون های کشنده Lethal mutation

موتاسیون های شرطی Conditional mutation

طبقه بندی موتاسیون ها بر اساس تاثیر بر روی ماده ژنتیکی: موتاسیون های هستند که موجب تغییر با حذف در یک یا تعدادی از جفت باز ها می شوند.

موتاسیون های نقطه ای Point mutation

– موتاسیون های خودبخودی Spontaneous mutation

– موتاسیون های القایی Inducible mutation

– موتاسیون های خاموش Silent mutation

-موتاسیون های برگشتی یا معکوس Back mutation)revesion mutation

کاربرد موتاسیون

برخی از موتاسیون ها قادرند در جهت بهبود ژنها عمل نمایند و فرآورده های ژنی را به صورتی تغییر دهند تا موجود بتواند بهتر به حیات خود ادامه دهد یا محیط اطراف خود سازگاری بیشتری پیدا نماید.از چنین ایده ای،متخصصین استفاده نموده اند تا بتوانندو بالاخص گیاهان در جهت اهداف مشخص اصلاح نمایند.

موتاسیون القایی

موتاسیون ها تغییرات ناگهانی ارثی هستند كه اساس تنوع ژنتیكی و ماده خام گزینش و تكامل را به وجود می آورند و قسمتی از پدیده های اساسی زندگی می باشند. اگر موتاسیون ها هرگز اتفاق نمی افتاد موجودات زنده توسعه نیافته و به شرایط مختلف اكولوژیكی سازگار نمی شدند.

موتاسیون های خود به خودی كه در طول تاریخ روی داده اند به واسطه تعدادی از پدیده های طبیعی مانند اشعه های یونیزه و اشعه ماوراء بنفش بوده است. دانشمندان در حال حاضر وسایلی را كه موتاسیون را مصنوعاً تولید می كند بكار می برند.

موتاسیون ها چه خود به خودی و چه القایی معمولاً مضر هستند و تمام سلول هایی كه موتاسیون جدید را تولید می كنند در برابر سلول های غیر موتان تمایل به از بین رفتن دارند چون نوع تغییر ژنتیكی حاصل از موتاسیون تا حدودی به صورت تصادفی اتفاق می افتد بنابراین بندرت یك تغییر، توانایی یك ارگانیزم را به زنده ماندن، تولید مثل و رشد و نمو بهبود می بخشد ولی اگر تغییرایجاد شده مفید باشد