مقاله درباره عروض فارسی دسته تاریخ و ادبیات

مقاله درباره عروض فارسی و تعداد و تنوع عروض فارسی

دسته بندی تاریخ و ادبیات
فرمت فایل doc
تعداد صفحات 18
حجم فایل 16 کیلو بایت

*مقاله درباره عروض فارسی*


 پیشگفتار

عروض فارسی از جهت دقیق وتنوع وتعدد وخوش آهنگی اوزان در ادب جهان بی نظیر است عروض است دقیق و منظم و ریاضی وار با حدود سیصد وزن گوناگون وسخت زایا ، چندان كه مرتب بر تعداد اوزان آن افزوده می‌شود .

این است كه ارزش واهمیت خاصی دارد واز جهتی سبب اعتلای شعر فارسی شده است ، مثلا شور و جذبه ای كه در غزلیات شمس هست بیشتر مرهون اوزان خاص آنهاست و اگراین اشعار در ین اوزان سحر انگیز سروده نشده بود مسلما نمی توانست این همه شور وهیجان و جذبه و اشتیاق برانگیزد ، صلابت و كوبندگی كه در كلام فردوسی است وروح حماسی و پهلوانی كه بر می انگیزد تا حدود زیادی برخاسته از اوزان حماسی بحر متقارب است ، دلنشینی و شور انگیزی و شیرینی مثنویها و ترانه های عاشقانه ناشی از بحر هزج است ، متانت و سنگینی بسیاری از اشعار ناصر خسرو و اندوه جانكاه شعر مسعود سعد مرهون اوزان با وقار و متین وبا صلابت اشعار آنان نیز هست وشادی ونشاط اشعار خوب ومناسب كودكان به سبب اوزان ضربی و رقص انگیز آنهاست .بنابراین جای آن دارد كه وزن شعر فارسی را كه مایه افتخار ما در ادب جهان است – ازهر جهت بخوبی بشناسیم .

متاسفانه منشا وزن شعر فارسی روشن نیست . به عبارت دیگر نه تنها منشا آن روشن نیست بلكه بنابر عقیده ای رایج ، منشا آن عروض عرب است.

همه علما و محققان معاصر اعم از ایرانی و خارجی چندین عقیده ای دارند جز معدودی كه در این قضیه شك كرده اند یا باور دارند كه وزن شعر فارسی منشا ایرانی دارد وهر گروه وهر فرد بنابر دلیل واحیانا دلایلی از اعتقاد خود دفاع ، و عقیده ونظر گروه دیگررا رد می كنند و حقیقت همچنان مستور مانده است و كسی همت نكرده تار نج تحقیق را برخود هموار نماید وحقیقت این راز قرنها را آشكار سازد .

نگارنده از سالها قبل در این اندیشه بوده و تحقیقاتی در این زمینه انجام داده است در سال 1356 در هشتمین كنگره تحقیقات ایرانی تحقیقات خود را تحت عنوان « وزن شعر فارسی ماخوذ از وزن شعر عرب نیست » ارائه داد .

كه سخت مورد توجه قرا رگرفت و مخالفان وموافقان درباره آن سخن گفتند و عالمان بی تعصب آن راتایید كردند گرچه نگارنده با دلایلی مستند موضوع را ثابت كرد اما بعد ها پی برد كه قضیه پیچیده تر از آن است كه بشودآن را طی خطابه ای برای همگان بویژه مخالفان كه معتقدان دیرین این نظر سنتی هستند روش ساخت و ضرور می نمود كه تحقیقی گسترده و همه جانبه در این مورد صورت بگیرد زیرا عقاید مخالفان به نوبه خود مستدل نماست .