مقاله درباره زمینه های مختلفی از آثار هنری و میراث فرهنگی دسته کارآفرینی

دانلود مقاله درباره زمینه های مختلفی از اثار هنری و میراث فرهنگی

دسته بندی کارآفرینی
فرمت فایل doc
تعداد صفحات 28
حجم فایل 26 کیلو بایت

*مقاله درباره زمینه های مختلفی از آثار هنری و میراث فرهنگی*

 

مقدمه

آشنایی با هنر تمدنهای باستانی و حوزه های فرهنگی كهن شاید از ضروری ترین دانشهای بشری محسوب می شود ، چرا كه هنر آینة تمام نمای هویت فرهنگی انسانها در هر جامعه و هر عصر است و انسان برای شناخت خود و آگاهی به تحولاتی كه از ابتدا ترین نوع زیست تاكنون سیری نموده نیاز به این دانش دارد .

امروز ما در كشورهای متعدد و جوامع بی شمار با فرهنگها و آداب و رسوم متنوع و گسترده ای روبه رو هستنم كه هر یك از از این فرهنگها بر پایه های یك یا چند تمدن كهن استوار است . شناخت این تمدنها تنها از راه مطالعه اثار هنری بجای مانده ازآنها میسر است .

در این بررسی زمینه های مختلفی از آثار هنری و میراث فرهنگی به جای مانده و همینطور این تحقیق پس از مطالعة كتابها و منابع در دست و و با كسب دانش اجحالی ثبت به هنرهای دوران باستان به توان نسبی تنجزیه و تحلیل آثار و درك ارتباط آنها با خاستگاهشان پابند .

با توجه به این كه هنر بازتاب زحمات ، تلاش و حاصل زندگی انسانهاست و نقش بزرگی از تمدن جوامع مختلف را تشكیل می دهد ، بررسی و شناختآندر گذشته های دور و نزدیك بسیار مفید و ضروری است .

ایران باستان :

 ایران یكی از اولین كشورهای متمدن جهان بوده كه مردمی را نادرآنسكونت داشته و دارند . سرزمینی كه هیچگاه مرمانآنبت پرست بودند . مردمانی كه نخستین فرمان جهانی حقوق بشر را نوشتند و با شعری از سعدی (بنی آدم اعضای یكدیگرند) سر در سازمان ملل را زینت بخشیده اند .

ایران باستان قبل از اسلام ، است اولسومریها و سپس عیلامیها در این سرزمین حكومت و زندگی می كردند كه حدود سه هزار سال پیش آریاییها به درون فلات ایران آمدند و بر ساكنان ایران غلبه كردند . دینآنها نوعی یكتاپرستی بود و به اهورا فردا اعتقاد داشتند آنان سرزمین خودرا اریاتوویچ ( ایران و پچ )یعنی مسكن آریائیان خوانده ، ایران تغییر یافته همین نام است ، مادها و پاریسها توصیه بزرگ آزاریاییها بودن كه ابتدا مادها به قدرت رسیدند ، سپس كوروش بزرگ با تشكیل حكومت پارسیان و متعد كردن مادها و سایر ملل و كشورها با خود بزرگترین و درخشانترین دولت اجتماعی و جهانی آنروز را به نام هخامنشان پایگذاری كرد . هخامنشان 130 سال پس از سلوكیان 100 سال ، اشكانیان 400 سا و ساسانیان440 سال ، حكومت كردند در نهایت بدلیل بی منطقی و بی عدالتیهاغی حاكم بر ایران در زمان قبل از اسلام و استفاده از ابزاری از دین زرتشت كشور اهورایی ، متمدن و با فرهنگ ایران برعت مسلمانان فتح شد و دین ذرتشتش به اسلام و زبان پارسی به عربی تغییر كرد .

 

هخامنشیان :

بنیانگذار سلسله هخامنشان كورش بود كه حقوقدانان جهان او را به عنوان نخستین بنیانگذار حقوق بشر ومنشور آزادی او را نخستین فرمان جهانی حقوق بشر می دانند كه بخشی ازآنبه شرح زیر است :

بخشی از نخستین فرمان جهانی حقوق بشر :

منم گوروش ، شاه جهان ، شاه بزرگ ، شاه دادگر آنگاه كه بدون جنگ و پیكار وارد بابل شدم همة مردم گامهای مرا با شادمانی پذیرفتند ، ارتش بزرگ من آرامی وارد بابل شد . نگذاشتم رنج و آزاری به مردم این شهر و سرزمین وارد آید من برای صلح كوشیدم . من برده داری را بر اندلختم به بدبختیهایآنها پایان بخشیدم .

فرمان دادم كه همة مردم در پرستش خدای خود آزاد باشند من همة شهرهایی را كه ویران شده بود از نو ساختم ، فرمان دادم تمام نمایشگاه هایی را كه بسته شدهبود بگشایند همه خدایان این نمایشگاه های را بجای باز گردانم ، همة مردم را كه پراكنده و آواره شده بودند به جایگاه های خود بر گردانم و خانه های ویران آنان را آباد كردم . من برای همة مردم جامعه ای آرام مهیا ساختم و صلح و آرامش را به تمامی مردم اعطا كردم . افلاطون او را می ستاید و دربارة او می گوید : كوروش سرداری بزرگ و دوستی عالیقدر برای وطن خود بود به هنگام فرمانروایی او ایرانیان ملتهای زیادی را زیر فرمان خود در آوردند ، وی به همة مردمان حقوق مردم آزاد بخشید .

 

یابسارگاد

در شمال غربی استان فارس بر دامنة كوه ها و تپه های منشعب از جبال زاگرس جلگه ای ذوزنقه ای شكل در امتداد شرق به غرب به فاصلة 70 كیلومتر از تخت جمشید قراردارد كه بهآنیابسارگاد می گویند .

مكانی مقدس و خارق العاده كر از دید باز به مقبره ای ما در شاه سلیمان مشهور بوده است . كه مكانی است كه مهمترین اثر این مجموعة مقبرة كوروش كبیر . مؤسس سلسلة هخامنشیان است .

تخت جمشید :

رمز و رازی است میان انسان و زمان كه پیوسته می آیند تا بگذرند . می آیند و می گذرند و لحظه های یانندنی با او با خود می برد و خاطره های ماندگار در باور روزگار می ماند . نزدیك به هزار سال قبل از میلاد مسیح قبایلی از نژاد و قفقازی كه آرین خوانده می شدند از جنوب روسیه افرادی به جلگه ای وسیع در جنوب كوچ كردند كه ازآنپس ایران نامیده شد . قبایل تازه وارد خود به سه شاخه تقسیم شدند . مادها در بخشهای عمدة بالای زاگرس مطلوب .

در شمال غربی و مغرب ایران زمین ماندند . و مركز فرمانروایی خود را اكتابان یا همان همدان كنونی قراردادند . و پارسها كه تا جنوب فلات ایران راه آمدند و سر انجام در آشان و پرسوناش استقلال یافتند و گروه سوم پارتها بودند دیده اند سال مادها همچون سایر اقوام همجوار گرفتار تاخت و تاز قومی خونخار و جنگجو به نام آشوریها به سر آوردند و به ناگیر در كنار گله داری و چراخبگاوری آموختند و نیرومند شدند و سر انجام بر دشمن غلبه یافتند هرگه قوم آشود در قرن هفتم پیش از میلاد مسیح اتفاق افتاد و هم در این قرن پر اشوب پارسیان به قوم ایلام تسلط یافتند و از میان امیران خویش رهبری هوشمند برگزیدند كه هخامنتل نام داشت وی همراه فرزندش كوج را از میان طوایف پارسی برداشت و بنای پادشاه كوچكی گذاشت كه آرمانهای بلند در سر داشت . 

گذری کوتاه بر تاریخ ایران دسته تاریخ و ادبیات

افول تمدن بین النهرین كه در پی ستیز شهر – دولتهای مستقر در آن خطه رخ میدهد از سویی و رشد شتابان یكجا نشینی آریاییهایی كه در دشتهای وسیع و مرتفع سلسله جبال زاگرس سكنی گرفته بودند

دسته بندی تاریخ و ادبیات
فرمت فایل doc
تعداد صفحات 44
حجم فایل 57 کیلو بایت

گذری کوتاه بر تاریخ ایران


مقدمه
شیوه های معیشت و تولید و فعالیت های انسانی منبعث از آن ‏‏در فضا نمی باشد ساخت شهر بازتاب اوضاع و احوال اجتماعی – فرهنگی و سیاسی اقتصادی حاكم فضاست كه در یك مقطع زمانی – مكانی خاص رخ داده و در بستر زمان تحول یافته است . مكان به عنوان عنصر ثابت و تابع متغیرهای زمان جامعه اقتصاد فرهنگ و سیاست را در خود متبلور كرده است.

پژوهشها نشان می دهند كه حاصل و برآیند این عوامل است كه در مكانی مشخص به فضا معنا بخشیده و آن را به نماد و بیان نمادین تبدیل كرده اند برآیند این عوامل شكل را ساخته و شكلهای متفاوت – بنا به محتوای خویش – بافت كالبدی و شالوده فضایی شهر یا كانون زیستی را پی افكنده اند.

این عوامل كه به گونه ای زنجیره ای به یكدیگر وابسته اند و از زمانی كه بشر یكجا نشین شد دولت را سامان داد و شهر را بنا كرد تا به امروز نقشی تعیین كننده در تعریف آن داشته اند این عوامل را میتوان به گونه ای كلی و عمده در سه گروه زیر مطرح كرد:

اول: مسائل جهان بینی یا چگونگی نحوه نگرش به جهان این عامل، دین ،مذهب ، مسلك، فرق متفاوت اجتماعی و مذهبی مراد از این عامل هر آن چیزی است كه معنای فرهنگی و یا اجتما عی و روابط ناشی از آن را سبب می شود مطالعاتی متعدد در مقیاس جهانی نشان از تاثیر قطعی این عامل در تكوین شهر و كانون زیستی دارد.
دوم : عامل اقتصادی یا چگونگی تعریف مادی جهان بر چگونگی تولید و توزیع ثروت ،حركت (گردش كالا) ،نحوه تولید ،توزیع و مصرف محصولات و رابطه آن با ساخت كالبدی نظر دارد مقصود از این عامل آنی است كه معنای روابط و ارتباطات اقتصادی را دارد.
در گذشته اهمییت دارد «غارت – دفاع » در مقیاس جهانی به طور عام و در مقیاس كشور به گونه ای خاص نقش بازی كرده و تاثیری سرنوشت ساز بر اوج و حضیض شهر داشته است . می توان پدیده غارت- دفاع را پدیده ای دانست كه تاریخ شهر را تبیین كرده است.
سوم: عامل محیط یا اقلیم ، یا چگونگی تعریف زیست – محیطی جهان این عامل ،آب و هوا همواری و ناهمواری و به طور كلی عناصر محیط زیست طبیعی را شامل می شود.
تاثیر آن بر شكل گیری كالبدی و تظاهرات فضایی كانون زیستی وشهر است .
فصل یكم
شهر نشینی، شهر گرایی و «شهر سازی»،
قبل از اسلام
مدخل
افول تمدن بین النهرین كه در پی ستیز شهر – دولتهای مستقر در آن خطه رخ میدهد از سویی و رشد شتابان یكجا نشینی آریاییهایی كه در دشتهای وسیع و مرتفع سلسله جبال زاگرس سكنی گرفته بودند از سوی دیگر سبب گردید تا مراودات و ارتباطات بسیاری با شهر – دولتهای بین النهرین بر قرار گردد ، ارتباط همه جانبه ، همه سویه و جامع بین جوامعی هنوز مدنی نشده به جوامعی كه سالها از مدنیت آنها می گذرد . در این آمد و شد اطلاعاتی است كه جوامع مستقر در ارتفاعات مظاهر تمدن دشت نشینان را دریافته و تمدن خویش را با مایه گرفتن از آن پایه می نهند ، به آن قوت می بخشند و سپس تمدن پیشین را مغلوب و مقهور خویش می سازند .
در این دوران ما با دو گونه عمده شهر نشینی و یك گونه شهر نشینی و شهر گرایی گذرا بین این دو شیوه عمده مواجه هستیم
اول –شیوه پارسی : این شیوه از قرن نهم ق.م با ساختن اولین «شار» مادی الهام گرفته از« شهر –تپه» های بین النهرین (زیگورات) شروع شده و با شكوفایی شارهای پارسی در شوش ،استخر ،پاسارگاد و……. به اوج خود میرسد . تخت جمشید نمونه والایی از تغییر مفاهیم و معانی است كه از تمدن های بین النهرین كسب شده است.

کاشی کاری در قرن ششم دسته معماری

دوره های سلجوقی و ایلخانی به عنوان اولین مظاهر شگرف کاشی کاری اسلامی به حساب می آیند که در این برهه های تاریخی تحت حاکمیت این دو سلسله در تکنیک های گوناگون صنعت سفالگری انجام گرفت

دسته بندی معماری
فرمت فایل doc
تعداد صفحات 24
حجم فایل 15 کیلو بایت

کاشی کاری در قرن ششم


افزایش زیاد کاشی های ایران آناتولی و سوریه 
سده های دوازدهم / ششم الی چهاردهم / هشتم 
دوره های سلجوقی و ایلخانی به عنوان اولین مظاهر شگرف کاشی کاری اسلامی به حساب می آیند که در این برهه های تاریخی تحت حاکمیت این دو سلسله در تکنیک های گوناگون صنعت سفالگری انجام گرفت . نکته جالب اینکه شمار زیادی از کاشی هایی که اکثرا دارای تاریخ و امضا صنعتگران خود بوده از این دوران باقی مانده اند. افزون بر آن حمایت های وسیع مذهبی که توسط حاکمان و شخصیت های برجسته مذهبی هر دو سلسله صورت گرفته باعث ساختن بناهای متعددی به عنوان مقبره گردید که مهم ترین این مقبره ها با کاشی های زرین فام تزئین می شدند. 
دوران تاریخی مورد بحث با سلطنت سلجوقیان بزرگ که تبار ترکی داشته شروع می شود این سلسله بین سالهای 1194-1038/591-430 در عراق و ایران حکومت کردند. اگرچه انشعاباتی جداگانه از آنان در سوریه و کرمان نیز گسترش یافتند اما آنچه که بیشتر باعث شگفتی می شود این است که شروع موج فعالیت هنری آنان تنها در روزهای آخر استقرار حکومت شان رخ داد. و به این ترتیب این دوران رونق و شکوفایی هنری پس از اضمحلال امپراطوری سلجوقی به خوبی ادامه پیدا کرد و به قلمروهای کوچکتری تقسیم گردید . البته دودمان سلاجقه تنها در آناتولی تداوم یافت. خلفای عباسی که در حال نابودی و زوال بودند در بغداد بار دیگر ظاهر شدند. اما دیری نپایید که نه تنها آنان بلکه تمامی دنیای اسلام به دلیل حملات پی در پی مغولان که در سال 1258/657 منجر به تصرف مسند امپراطوری اسلام در بغداد گردید به سوی یک سردرگمی سیاسی و آشفتگی تاریخی سوق داده شدند. زمانی که سلسله ایلخانان مغول حاکمیت یافتند آثار هنرمندان در مقایسه با دوره سلجوقیان بیشتر و گسترده تر مورد حمایت هنری قرار گرفتند . بناهای جدیدی در ایران ساخته شد و در نتیجه این ساخت و سازها تولید کاشی رو به افزایش گذاشت. 

مقاله آئین اوستا ایران هفت هزار سال پیشینه تمدن دسته تاریخ و ادبیات

دانلود مقاله ایین اوستا تمدن 7 هزارسال پیش مردم ایران و تاریخ تمدن انسان

دسته بندی تاریخ و ادبیات
فرمت فایل doc
تعداد صفحات 253
حجم فایل 137 کیلو بایت

*«آئین اوستا» ایران هفت هزار سال پیشینه تمدن*


انسان آفریده‌‌ای ناشناخته؟

به گواهی تاریخ و دانشمندان تمامی عصرها، انسان همواره موجودی ناشناخته بوده است. فلاسفه و اندیشمندان و پیامبران در طی هزاره‌ها آمده‌اند، طرحها، نظریات و برنامه‌هایی را هم ارائه نموده‌اند. اما هرگز كسی نتوانسته است این عنصر مرموز و مشكوك را بشكافد و دریابد كه انسان چیست، كیست و در این جهان چه میكند؟

درجهان كنونی ، پیشرفت سریع تمدن و تكنولوژی مدرن كه تماماٌ آفریده انسان است، وی را به مرحله‌ای فراتر از آفریده‌هایش كشانده است. یعنی گنجایش و حجم آفریدگی انسان كنونی در رابطه با ماهواره‌ و انفورماتیك و اینترنت و دیگر تكنولوژیهای مدرن بحدی گسترده است كه تا سالیان سال برنامه‌هایی را آماده دارد و هرروز هم بر آن افزوده میشود و امكان كاربرد تمامی آنها برای همه میسر و شناخته نیست. این انسان كه امروز بر روی زمین چون خداوندی زندگی میكند و هر غیرممكن را ممكن و یا هر آرزویی را به واقعیت تبدیل می‌كند، باز در مرزهایی از  ناتوانی گیر میكند و از راه می ایستد.

همین انسان پیشرفته و دانشمند، امروز دچار تنگدستی، فقر و سقوط مادی است كه روز به روز بر آن افزوده میشود.

مشكلات بیكاری، بیخانمانی، شكست كمپانیها و شركتهای بزرگ و كوچك و از بین رفتن قداست اندیشمندان و رهبران سیاسی جهان امروز، دردهایی هستند كه همه با هم دست به دست میدهند تا این انسان خداوند زمین را به مرحله سقوط بكشانند. بی شك همزمان با این سقوط بخشهای فراوانی از بشریت كه در رفاه، آرامش، آسودگی و بی دردسری زمانه را سپری میكنند، كوشندگان و آفرینندگانی هستند كه هربامداد كه از خواب برمیخیزند برنامه و طرحی برای آفرینشی نوین دارند و در همین آفریدن و یا ماندن و درجا زدن است كه انسان امروزی چون انسان دیروزی به دو دسته و گروه تقسیم میشود. البته بسیاری داشتن و نداشتن شانس را در بهبود اوضاع آدمیان دخیل میدانند، این شانس را هم كسی نتوانسته است تاكنون كالبدشكافی كند تا دریابد براستی شانس یعنی چه؟ و گوهر این كلام و سخن چیست؟

آنانكه باور مذهبی دارند، خدارا جایگزین شانس نموده اند و هرخوب و بدی را از او میدانند و آنانكه اندیشمند هستند همه رفتها و آمدها و فراز و نشیبهای بشر را از اندیشه و خرد او میدانند.

درنگاهی واقع گرایانه به این سه نوع طرز تفكر و اندیشه، براستی میتوان این را گواهی داد كه پیشرفت و ترقی و تمدن سازی بشر، همواره تكیه بر اندیشه فعال و باور داشتن به آفریدن و آفرینندگی بوده است و از آن طرف هر گاه انسان در پی پیروزی شانس و یا یاری رسانی غیبی بوده است، به هدف رسیدنش قدری دچار مشكل گشته و اندیشه از فعالیت و نوآوری دور شده است.

از سویی كسانیكه به اندیشه‌های محكم دینی باور دارند، دو نوعند:

نخست كسانی هستند كه از این نوع  باور برای خلاقیت و آگاهی بیشتر بهره میگیرند و اینگونه اندیشه را كوهی محكم و استوار پشت سرخود مییابند تا راه ترقی، پیشرفت و آفرینندگی را طی كنند و این گروه به فرهیختگی و خردمندی میرسند و عادتا هستی را با بینشی خردگرا مینگرند.

گروهی دیگر با داشتن تفكرات دینی خود را بخواب برده و هر آمد ورفتی را از سوی عنصری دیگر دانسته و یا به طرف بنیادگرایی و تعصب ورزی میروند و یا به سمت انفعال و راكد بودن یعنی مرده در تلاش! و ایستا در عقیده. و عادتا «تفكردینی» برای این افراد به منزلـه مواد مخدر میباشد كه آنها را از خود بیخود مینماید…

 

 

درخشش ایران در هزاره‌ها و تاریخ هفت هزار ساله ایران

سالنامه‌های جهان

بزرگترین و قویترین ادیانی كه امروز مردم جهان را بخود مشغول نموده است، «ادیان ابراهیمی» و بگفته‌ای پیامبران از نسل « آدم» میباشند. « اسلام»، « مسیحیت و  یهودیت» ادیانی هستند كه از یك  جایگاه،  یك منشاء و یك مركز برخاسته اند و هركدام از اینها،  تاریخی برای خود دارند.

–        «تاریخ اسلام» كه به تقلید از «تاریخگذاری پارسیان» در زمان خلافت «عمر» بثبت رسیده است اكنون سال 1424 میباشد این تاریخ از هنگامه هجرت(گریز) « پیامبر اسلام»،  از « مكه» بسوی «مدینه» در نظر گرفته شده است كه بر اساس ماه تنظیم گردیده و بعنوان هجری قمری مشهور است.

–        « سالنامه هجری قمری» بعلت متغیر بودن ماهها فقط یك تاریخ سمبلیك برای مسلمانان است و هیچ كشور اسلامی،  تاریخ اداری- سیاسی خود را براساس آن تنظیم نكرده و نمیكند،  بجز « ایران» كه سالنامه خویش را با « هجرت پیامبر اسلام» تطبیق داده است و بجای ماه،  بر اساس خورشید آنرا تنظیم نموده است و با « نوروز» و«بهار» آغاز میشود.

– بخش وسیع و گسترده دیگری از ساكنان كره زمین « تاریخ میلادی» را استفاده می‌كنند  كه از هنگامیكه « میلاد عیسی مسیح» تا به امروز سال 2003 می شود.

–        « سالنامه یهودیان» از هنگامیكه  زندگی و یا « میلاد آدم» تعیین شده است. این سالنامه از سپتامبر امسال وارد 5763 میشود.

–         « تاریخ فراماسونری» نیز كه نشات یافته از «سالنامه یهودیان» است با سه هزار سالاختلاف « پیش از تولد مسیح» سال 6003 می‌باشد.

« آدم» و فرزندانش

 از سویی باید در نظر داشت كه ادیان یادشده (یهودیت، مسیحیت، اسلام) پیدایش حیات را از آغاز زندگی « آدم» میدانند. آنهم نه اینكه « زندگی متمدن»، بلكه زندگی كلی بشر كه در حالت توحش میزیسته است.

اما چرا زندگی وحشی! بدلیل اینكه نشانه‌هایی كه در «قرآن»، «انجیل» و «تورات» در باره زندگی «آدم و حوا» بچشم میخورد، بیانگر توحش این «بشر اولیه» است، این «بشر» كه «آدم» نام دارد.

–        عریان زندگی میكند.

–         ازگیاهان و میوه هایی درختی استفاده میكنند.

–        هنوز آتش را نمیشناسند.

–        همخوابگی زن و مرد  و تولید مثل را نمیشناسند.

–        پس از شناخت همخوابگی زن و مرد و دارای فرزندشدن، فرزندانشان با هم همخوابه میشوندو …

نشانه توحش «آدم» حتی قرنها پس از او نیز در «صحرای سینا» و دشت بین النهرین ادامه دارد.

فرزندان «آدم» برای هرنسلی، «رئیس قبیله ای» داشته اند كه او را «پیامبر» برگزیده از سوی خدا می خوانده اند، این رهبران قبیله هر اشتباه و خلافی كه مرتكب میشده اند را بحساس خدا می‌گذاشته اند.

بدون هیچگونه استثنایی هریك از این روسای قبیله خلافكاریهای بزرگی مرتكب شده اند كه این خلافها در «قرآن»، «انجیل» و «تورات» آمده است.

– چنانچه در كتب دینی آمده است بزرگترین خلافكاری «آدم» عدم اطاعت او از خدا بوده است و استفاده از میوه    درخت ممنوعه؟ یا بر اساس برخی از نظریات دیگر همخوابگی با «حوا»؟

مقاله زندگینامه فردوسی دسته تاریخ و ادبیات

مقاله زندگینامه فردوسی

دسته بندی تاریخ و ادبیات
فرمت فایل doc
تعداد صفحات 8
حجم فایل 11 کیلو بایت

*مقاله زندگینامه فردوسی*


فردوسی، ابوالقاسم منصوربن حسن

شاعر حماسه سرا

سال و محل تولد: 329/330 – طوس مشهد

سال و محل وفات: 411/طوس مشهد

 

——————————————————————————–

 

زندگینامه: حكیم‌ ابوالقاسم‌ فردوسی‌ (329 ـ 411 ه. ق) حكیم‌ ابوالقاسم‌ منصور بن‌ حسن‌ موسوم‌ به‌ ابوالقاسم‌ فردوسی‌ طوسی‌ بزرگ‌ترین‌ شاعر حماسه‌سرای‌ ایران‌ است‌ كه‌ بقولی‌ همانند او را تاكنون‌ مادر فلك‌ نزاییده‌ است‌. مقام‌ فردوسی‌ در زنده‌ نمودن‌ تاریخ‌ ایران‌ و داستان‌های‌ ملی‌ وحماسی‌ ایران‌ زمین‌ و همچنین‌ دمیدن‌ نفسی‌ تازه‌ به‌ زبان‌ ادب‌ فارسی‌ بسیار شامخ‌ است‌ و از این‌ روی‌ او را شاعر ملی‌ ایران‌ خوانده‌اند. زندگی‌ این‌ دانشمند برجسته‌ همچون‌ سایر نام‌آوران‌ چیره‌ دست‌ فرهنگ‌ و ادب‌ ایران‌ در هاله‌ای‌ ازابهام‌ و افسانه‌ فرو رفته‌ است‌; براساس‌ روایت‌ چهار مقاله‌ كه‌ كهن‌ترین‌ منبع‌ تاریخی‌ از لحاظ نزدیكی‌ به‌ دوران‌ حیات‌ حكیم‌ به‌ شمار می‌رود فردوسی‌ از خاندان‌ دهقانان‌ ایرانی‌ و از اهالی‌ و دهكده‌ باژ از ناحیه‌ طابران‌ طوس‌ بود. دهقانان‌در آن‌ روزگار زمینداران‌ كوچكی‌ به‌ شمار می‌رفتند كه‌ به‌ فرهنگ‌ فارسی‌ عشق‌ می‌ورزیدند و نسل‌ به‌ نسل‌ آن‌ را انتقال‌ می‌دادند و فردوسی‌ نیز كه‌ از نسل‌ این‌ ایرانیان‌ اصیل‌ به‌ شمار می‌رفت‌ همچون‌ پیشینیان‌ خود درصدد حفظ ارزشهای‌ ملی‌ ایران‌ بود. حكیم‌ در اوایل‌ زندگی‌ خود از تمكن‌ مالی‌ قابل‌ ملاحظه‌ای‌ برخوردار بود و علاوه‌ بر اینكه‌ در باغ‌ بزرگی‌ در طابران‌ طوس‌ اقامت‌ داشته‌ و خدم‌ و حشم‌ نیز داشته‌ است‌ دارای‌ زمین‌ زراعی‌ بود كه‌ درآمد زندگی‌ آسوده‌ و راحت‌ خود را از طریق‌ آن‌ ملك‌ تأمین‌ می‌نمود.

 در آن‌ عهد سرزمین‌ كهنسال‌ ایران‌ بتدریج‌ زمینه‌های‌ استقلال‌ خود را فراهم‌ می‌آورد و حكومت‌های‌ محلی‌ كه‌ در مناطق‌ مختلف‌ سرزمین‌ ما بویژه‌ شرق‌ ایران‌ بوجود آمده‌ بودند پرچمدار این‌ نهضت‌ بزرگ‌، كه‌ یكی‌ از بخش‌های‌ آن‌ توسعه‌ و غنای‌ زبان‌ فارسی‌ بود، به‌ شمار می‌رفتند. در راستای‌ این‌ تلاش‌ گسترده‌ برای‌ تجدید حیات‌ ملی‌ و ادبی‌ ایران‌، در اوسط قرن‌ چهارم‌ هجری‌ قمری‌ تلاش‌هایی‌ جدی‌ برای‌ گردآوری‌داستان‌های‌ ملی‌ و باستانی‌ صورت‌ گرفت‌ و چند شاهنامه‌ ناتمام‌ نیز كه‌ این‌ داستان‌ها را در قالبی‌ از اشعار تنظیم‌ كرده‌ بودند بوجود آمد. حكیم‌ ابوالقاسم‌ فردوسی‌ در جوانی‌ و در روزگار زندگی‌ آسوده‌ و فارغ‌ البال‌ خود در طابران‌ طوس‌ دل‌ در سودای‌ شعر و شاعری‌ داشت‌ و در ایام‌ فراغت‌ و صفا اشعاری‌ سرایش‌ می‌داد. وی‌ ظاهرا در 35 سالگی‌ و شاید هم‌ در 40 سالگی‌ به‌ حكم‌ عشق‌ و علاقه‌ای‌ كه‌ به‌ زنده‌ ساختن‌ تاریخ‌ كهن‌ و پرافتخار ایران‌ داشت‌ كار سترگ‌ خود را آغاز كرد كه‌ تا پایان‌ عمر پرافتخارش‌ نیز تداوم‌ یافت‌. از میزان‌ دانش‌ و نحوه‌ سوادآموزی‌ حكیم‌ اطلاع‌ چندانی‌ در دست‌ نیست‌ ولی‌ به‌ حكم‌ آنكه‌ در شاهنامه‌ اطلاعات‌ فراوانی‌ در باب‌ ادبیات‌ عربی‌، شعر و ادب‌ پارسی‌، تاریخ‌، فلسفه‌، كلام‌،حدیث‌ و قرآن‌ ارائه‌ نموده‌ است‌ مشخص‌ می‌گردد كه‌ حكیم‌ فردوسی‌ در اوان‌ زندگی‌ خویش‌ مطالعات‌ فراوان‌ كرده‌ است‌ و احوال‌ امم‌ و امثال‌ و حكم‌ را خوانده‌ و با معارف‌ اسلامی‌ بخصوص‌ با قرآن‌ آشنایی‌ كامل‌ داشته‌ است‌. حكیم‌ظاهرا به‌ زبان‌ پهلوی‌ ساسانی‌ و فنون‌ جنگ‌ و رزم‌ نیز آگاه‌ بوده‌ است‌. استاد طوس‌ در موقعیت‌ بسیار خطیر و حساسی‌ به‌ سرودن‌ شاهنامه‌ و نظم‌ داستانهای‌ پهلوانان‌ ایرانی‌ همت‌ گماشت‌، چرا كه‌ هر چند سلطه‌ اعراب‌ بر ایران‌ بویژه‌ بخش‌ شرقی‌ آن‌ بسیار ضعیف‌ شده‌ بود و چند حكومت‌ محلی‌ نیز همچون‌ سامانیان‌ و آل‌ بویهدر شرق‌ و مركز و شمال‌ ایران‌ بوجود آمده‌ بودند ولی‌ جنگ‌ و كمشكشهای‌ داخلی‌ بین‌ این‌ حكومت‌ها نشانه‌هایی‌ تلخ‌ بود بر زوال‌ و انحطاط این‌ سلسله‌های‌ ملی‌ ایرانی‌ و روی‌ كار آمدن‌ فاتحان‌ قدرتمند بیگانه‌. از این‌ روی‌ فردوسی‌ كه‌ به‌ رسالت‌ عظیم‌ خود پی‌ برده‌ بود سعی‌ كرد مجموعه‌ عظیمی‌ فراهم‌ آورد كه‌ برای‌ همیشه‌ در خاطره‌ ایرانیان‌ باقی‌ ماند و تاریخ‌ و زبان‌ و هویت‌ و ملیت‌ ایرانی‌ را دوباره‌ زنده‌ كند.(1) وی‌ در ابتدای‌ كار بر سرمایه‌ خود و حمایت‌ تنی‌ چند از دوستانش‌ همچون‌ حسین‌ قتیب‌ حاكم‌ طوس‌ و بزرگان‌ آن‌ ولایت‌ علی‌ دیلم‌ وبودلف‌ تكیه‌ كرد و حاكم‌ طوس‌ برای‌ تشویق‌ او، شاعر را از پرداخت‌ مالیات‌ معاف‌ نمود. تلاش‌ بی‌وقفه‌ حكیم‌ در مرحله‌ اول‌ آن‌ بیست‌ سال‌ تمام‌ به‌ درازا كشید و وی‌ زمانی‌ موفق‌ به‌ سرایش‌ اكثر داستان‌های‌ شاهنامه‌ گشت‌ كه‌ چند سال‌ از سقوط سلسله‌ ایرانی‌ سامانیان‌ بدست‌ تركان‌ قراخانی‌ آل‌ افراسیاب‌ و سلطان‌ محمود غزنوی‌ می‌گذشت‌